Applied econometric issues regarding sectoral economic performance and economic growth

Η παρούσα διατριβή εξετάζει πώς τρεις δομικά διακριτοί αλλά αλληλεξαρτώμενοι τομείς— η τεχνολογική ανάπτυξη, τα χρηματοπιστωτικά συστήματα υπό θεσμικό και περιβαλλοντικό κίνδυνο και ο τουρισμός στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής πολυπλοκότητας—διαμορφώνουν τη μακροχρόνια οικονομική μεγέθυνση. Υποστηρίζει ότι η συνολική επίδοση δεν μπορεί να ερμηνευθεί πλήρως χωρίς να ληφθούν υπόψη η τομεακή ετερογένεια, οι μη γραμμικοί μηχανισμοί προσαρμογής και οι διακρατικές αλληλεξαρτήσεις. Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσεται ένα ενιαίο εμπειρικό πλαίσιο με προηγμένες τεχνικές οικονομετρίας πάνελ, που ενσωματώνουν διαστρωματική εξάρτηση, δυναμική διόρθωση σφάλματος, ασύμμετρες αποκρίσεις και μετατοπίσεις καθεστώτος. Η πρώτη εμπειρική μελέτη διερευνά πώς η τεχνολογική δομή και τα παγκόσμια δίκτυα γνώσης εξηγούν διαφορές μεταξύ χωρών στην Συνολική Παραγωγικότητα των Συντελεστών (TFP). Με χρήση ιδιαίτερα αποδιαρθρωμένων δεδομένων πατεντών από τη βάση OECD Patent Statistics για 41 χώρες (1985–2019), κατασκευάζονται διανύσματα μεριδίων πατεντών σε 658 τεχνολογικά πεδία και ένας πίνακας τεχνολογικής εγγύτητας που ορίζει ένα παγκόσμιο δίκτυο γνώσης. Το δίκτυο ενσωματώνεται σε δυναμικά χωρικά–δικτυακά υποδείγματα πάνελ με κοινούς παράγοντες, τα οποία αποσυνθέτουν την παραγωγικότητα σε αδράνεια, εγχώρια θεμελιώδη (Ε και Α, ανθρώπινο κεφάλαιο, θεσμική ποιότητα, τεχνολογική ποικιλία) και δικτυακές διαχύσεις. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η τεχνολογική κεντρικότητα, η έκθεση σε παραγωγικούς και καινοτόμους «γείτονες» και η συνεκτική (σχετική)διαφοροποίηση αυξάνουν την TFP, με φθίνουσες αποδόσεις σε πολύ υψηλά επίπεδα διασύνδεσης. Η εγχώρια Ερευνά και Ανάπτυξη αποδίδει ισχυρά μόνο όταν συνδυάζεται με επαρκές ανθρώπινο κεφάλαιο και θεσμική ποιότητα· διαφορετικά, τα οφέλη της καινοτομίας τείνουν να διαχέονται προς το εξωτερικό μέσω του δικτύου. Η δεύτερη μελέτη εξετάζει τη χρηματοπιστωτική ανάπτυξη, την πολιτική σταθερότητα, την οικονομική παγκοσμιοποίηση και την περιβαλλοντική τρωτότητα ως κοινούς προσδιοριστές της εισοδηματικής δυναμικής σε ισοσκελισμένο πάνελ 115χωρών (1995–2019). Εκτιμάται Panel Nonlinear ARDL (PNARDL) με Pooled MeanGroup (PMG), ώστε να διακριθούν οι μακροχρόνιες σχέσεις από τις βραχυχρόνιες προσαρμογές, επιτρέποντας ασυμμετρία μεταξύ θετικών και αρνητικών μεταβολών. Συμπληρωματικά, δυναμικά υποδείγματα threshold GMM εντοπίζουν μεταβολές καθεστώτος που καθοδηγούνται από θεσμική ποιότητα, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και περιβαλλοντική τρωτότητα. Διαπιστώνεται ότι η χρηματοπιστωτική εμβάθυνση, η θεσμική σταθερότητα και το άνοιγμα ενισχύουν τη μεγέθυνση μακροχρόνια, όμως τα αρνητικά σοκ είναι δυσανάλογα πιο επιζήμια. Υψηλή περιβαλλοντική τρωτότητα αποδυναμώνει ή και αναστρέφει τα οφέλη της χρηματοδότησης και της παγκοσμιοποίησης, αναδεικνύοντας την ανθεκτικότητα ως προϋπόθεση ανάπτυξης . Η τρίτη μελέτη επανεξετάζει τη σχέση τουρισμού–μεγέθυνσης σε 127 χώρες(1995–2020). Κατασκευάζεται Δείκτης Τουριστικής Δραστηριότητας μέσω Ανάλυσης Κύριων Συνιστωσών και εκτιμώνται CS-ARDL υποδείγματα που ελέγχουν για μη παρατηρούμενα παγκόσμια σοκ και διαστρωματική εξάρτηση. Τα ευρήματα υποστηρίζουν μη γραμμική, ανεστραμμένη-U σχέση: μέτρια τουριστική ένταση αυξάνει το εισόδημα, ενώ η υπερ-εξειδίκευση προκαλεί συμφόρηση, εξάρτηση και μεγαλύτερη έκθεση σε εξωτερικά σοκ. Οι αλληλεπιδράσεις με την οικονομική πολυπλοκότητα και την πολιτισμική παγκοσμιοποίηση δείχνουν ότι πιο διαφοροποιημένες και σύνθετες οικονομίες βασίζονται λιγότερο στον τουρισμό ως κύρια μηχανή μεγέθυνσης και μετατρέπουν ευκολότερα τις τουριστικές εισροές σε διαρθρωτική αναβάθμιση. Συνολικά, η διατριβή καταδεικνύει ότι η σύγχρονη μεγέθυνση είναι δικτυωμένη, εξαρτώμενη από την ανθεκτικότητα και τομεακά μη γραμμική. Χώρες που ενισχύουν τη θέση τους στα παγκόσμια δίκτυα γνώσης, ευθυγραμμίζουν τη χρηματοπιστωτική ανάπτυξη με θεσμική ισχύ και κλιματική ανθεκτικότητα και διαχειρίζονται την τουριστική εξειδίκευση μέσα σε διαφοροποιημένη οικονομική δομή, είναι καλύτερα τοποθετημένες για σταθερή και βιώσιμη μακροχρόνια μεγέθυνση.