Στο εργαστήρι του συγγραφέα

Η παρούσα διατριβή εξετάζει τις μεταβολές της πλοκής στη νεοελληνική πεζογραφία κατά την περίοδο 1880–1980, επιδιώκοντας να χαρτογραφήσει συστηματικά ένα αφηγηματικό στοιχείο που, παρά τη σημασία του για τη θεωρία της λογοτεχνίας και τη δημιουργική γραφή, δεν έχει μελετηθεί διεξοδικά στο ελληνικό πεδίο. Η έρευνα συνδυάζει θεωρητική ανάλυση και ιστορικο–φιλολογική προσέγγιση, γεφυρώνοντας την αφηγηματολογία με τη μελέτη της λογοτεχνικής παραγωγής. Στο θεωρητικό μέρος διερευνάται η πλοκή ως δομικός μηχανισμός της αφήγησης μέσα από διαφορετικά ερμηνευτικά σχήματα (φορμαλισμός, δομισμός, αφηγηματολογία) και αναλύονται οι βασικές συνιστώσες της, όπως η σύγκρουση, η προοικονομία, η αληθοφάνεια, το σασπένς, η κλιμάκωση και η λύση. Παράλληλα εξετάζεται η σχέση της πλοκής με την ανάπτυξη χαρακτήρων, την εστίαση και τη διαχείριση του αφηγηματικού χρόνου. Στο κύριο μέρος της μελέτης προτείνεται μια περιοδολόγηση των μορφών της πλοκής στη νεοελληνική πεζογραφία, από τον ρεαλισμό και την ηθογραφία έως τον μοντερνισμό και τις μεταμοντερνιστικές τάσεις. Μέσα από την ανάλυση αντιπροσωπευτικών έργων αναδεικνύονται οι αυξομειώσεις, οι μετασχηματισμοί και οι λειτουργικές μετατοπίσεις της πλοκής, σε συνάρτηση με ιδεολογικές, αισθητικές και ιστορικές παραμέτρους. Η διατριβή προτείνει τελικά μια ανάγνωση της ιστορίας της νεοελληνικής πεζογραφίας μέσα από την εξέλιξη των αφηγηματικών της τεχνικών, συμβάλλοντας τόσο στη φιλολογική έρευνα όσο και στη θεωρία της δημιουργικής γραφής.