Η επίδραση προγράμματος άσκησης στη λειτουργική ικανότητα και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ψυχώσεις

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Της διδακτορικής διατριβής της Βικτωρίας Θεοχάρη «Η επίδραση προγράμματος άσκησης στην λειτουργική ικανότητα και στην ποιότητα ζωής ασθενών με ψυχώσεις» (Υπό την επίβλεψη της Επίκουρης Καθηγήτριας κ. Μαμελετζή Δήμητρας) Η ποιότητα ζωής των ασθενών με ψυχώσεις είναι χαμηλότερη από τον γενικό πληθυσμό, ενώ η λειτουργική τους ικανότητα παρουσιάζει δυσκολίες και προβλήματα. Παρότι οι επιδράσεις της σωματικής άσκησης στις παραπάνω παραμέτρους έχουν διερευνηθεί σε πληθυσμούς ασθενών με ψυχώσεις, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα μελέτες που να εξετάζουν συστηματικά την επίδραση μακροχρόνιων προγραμμάτων άσκησης σε έγκλειστους ψυχωσικούς ασθενείς. Σκοπός της παρούσας μελέτης, ήταν να διευρευνηθεί η επίδραση μακροχρόνιου προγράμματος άσκησης στη λειτουργική ικανότητα και ποιότητα ζωής έγκλειστων ασθενών με ψυχώσεις. Αρχικά, υποβλήθηκαν σε κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο 52 ασθενείς, ώστε να αποκλειστούν όσοι παρουσίαζαν σοβαρές αντενδείξεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα. Τελικά, συμμετείχαν 48 ασθενείς, ηλικίας 45-57 ετών, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν στην ομάδα άσκησης (24 άτομα) και στην ομάδα ελέγχου (24άτομα). Λήφθηκε ιατρικό ιστορικό και έγινε καταγραφή των ανθρωπομετρικών χαρακτηριστικών και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Επίσης, έγινε αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητας, με δυναμομέτρηση άνω (δυναμόμετρο λαβής) και κάτω άκρων (ισομετρικό δυναμόμετρο), ευλυγισίας (sit-reach test), δυναμικής ισορροπίας(sit-stand test), αντοχής (6-minute walk test), ισορροπίας (Berg scale) και ποιότητας ζωής των ασθενών (κλίμακα SF-36 και WHOQOL-BREF-26). Η ομάδα άσκησης ακολούθησε πρόγραμμα άσκησης μικτού τύπου 3 φορές/εβδομάδα, διάρκειας ενός έτους, με φαρμακευτική αγωγή. Η ομάδα ελέγχου δεν συμμετείχε στην άσκηση. Διερευνήθηκε η εσωτερική συνέπεια των ερωτηματολογίων για να διαπιστωθεί οβαθμός του δείκτη alpha (α) του Cronbach και ο βαθμός συσχέτισης των ερωτήσεων (SF-36 και WHOQOL-BREF-26). Τα αποτελέσματα βασίστηκαν σε τρία στάδια αξιολόγησης: 1. Δύναμης, ευλυγισίας, δυναμικής ισορροπίας και ικανότητας βάδισης, 2. Ισορροπίας και ευστάθειας με την κλίμακα Berg, 3. Ποιότητας ζωής με τα ερωτηματολόγια SF-36 και WHOQOL-BREF26. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPSS Statistics-Ver.27 και ορίστηκε p0,14) υπήρξε στη δυναμομέτρηση κάτω και άνω άκρων μεταξύ των δύο ομάδων. Η ευλυγισία, η δυναμική ισορροπία και οι υπόλοιπες μεταβλητές είχαν σημαντική διαφορά, τόσο μεταξύ των ομάδων όσο και των μετρήσεων (η 2 >0,14). Η λειτουργική ικανότητα της ομάδας άσκησης έδειξε σημαντική διαφορά στα στάδια μέτρησης σε αντίθεση με την ομάδα ελέγχου. Στην αξιολόγηση ισορροπίας και ευστάθειας, στις 2 ομάδες, δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p>0,05). Στατιστικά σημαντική και υψηλής έντασης (η 2 >0,14) διαφορά, διαπιστώθηκε στα στάδια μέτρησης, ενώ δεν υπήρξε διαφορά μεταξύ των ομάδων. Η ομάδα άσκησης, είχε σημαντική βελτίωση σε όλα τα στάδια, ενώ στην ομάδα ελέγχου δεν διαπιστώθηκαν διαφορές. Στις μετρήσεις κλίμακας Berg, η διαφορά μεταξύ των ομάδων ήταν σημαντική στην τελική αξιολόγηση (p0,06) έως υψηλής έντασης (η 2 >0,14) μεταξύ των ομάδων. Σημαντική βελτίωση υπήρξε στην ομάδα άσκησης έναντι της ομάδας ελέγχου στην τελική αξιολόγηση. Συμπερασματικά, ένα ετήσιο πρόγραμμα άσκησης μικτού τύπου, δύναται να βελτιώσει τη λειτουργική ικανότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών με ψυχώσεις, τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία. Η ένταξη προγραμμάτων άσκησης στα θεραπευτικά πρωτόκολλα των ψυχιατρικών δομών, συνιστάται για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της λειτουργικής αποκατάστασης των ατόμων με ψυχώσεις. Λέξεις - κλειδιά: Άσκηση,λειτουργική ικανότητα, ποιότητα ζωής, ασθενείς, ψυχώσεις