«Η γυναικεία μανία» στην αρχαία ελληνική τραγική σκέψη
Abstract
Η ανά χείρας διδακτορική διατριβή συνιστά μία εξέταση και παρουσίαση εκείνων των θήλεων όντων που σκιαγραφούνται ως εμφορούμενων από κάποια μορφή «μανίας» εντός της αρχαίας ελληνικής τραγικής σκέψης. Σκοπός μας είναι να συμβάλουμε στη θεραπεία του βιβλιογραφικού ελλείμματος που παρουσιάζει η επιστήμη της φιλολογίας ως προς την πραγμάτευση αποκλειστικά γυναικείων μαινομένων τραγικών χαρακτήρων. Η εργασία δομείται σε δύο βασικά κεφάλαια, εκ των οποίων το πρώτο περιλαμβάνει τις αναφορές των τραγωδών στη «γυναικεία μανία» στις ακέραιες τραγωδίες τους, ενώ το δεύτερο στα σπαραγματικώς σωζόμενα έργα τους. Ειδικότερα, το πρώτο κεφάλαιο χωρίζεται σε τρία υποκεφάλαια ως εξής: (1.1.) Γυναίκες που μαίνονται, (1.2.) Γυναίκες που δεν μαίνονται και (1.3.) Η περίπτωση της Ελένης. Το πρώτο υποκεφάλαιο διαιρείται στις ακόλουθες τέσσερις κομβικές ενότητες: [Α.] Η «θεϊκή μανία»: η «μανία» ως μέσο τιμωρίας, όπου συν-εξετάζουμε τις περιπτώσεις της Αγαύης, της Ιούς, της Κασσάνδρας και της Φαίδρας, [Β.] Η «θεϊκή μανία»: η «μανία» ως μέσο ολβιότητας, όπου πραγματευόμαστε εκείνες τις γυναίκες για τις οποίες η «μανία» λειτουργεί ως ευλογία, [Γ.] Λοιποί γυναικείοι τραγικοί (χορικοί ή μη) όμιλοι και η σχέση τους με τη «μανία» και [Δ.] Η «παθολογική μανία»: η «μανία» ως αποτέλεσμα ακραίων «παθῶν», με ενδεικτικό παράδειγμα την Κλυταιμήστρα. Το δεύτερο υποκεφάλαιο αναφέρεται σε θήλεα τραγικά πρόσωπα που σχετίζονται με την «κοινωνική κατασκευή» της «μανίας» (αλλοτρόπως: «κοινωνική μανία»), η οποία κατοπτρίζεται εναργώς στην ευριπίδεια Άλκηστη. Το τελευταίο υποκεφάλαιο αφορά την πραγμάτευση της ιδιάζουσας σχέσης που παρουσιάζει η (ωραία) Ελένη με τη «μανία». Το δεύτερο κεφάλαιο οργανώνεται σε τέσσερις ενότητες. Αναλυτικότερα, επεξεργαζόμαστε: (Α) γυναίκες που ‘πρωταγωνιστούν’ μόνο στα αποσπάσματα, (Β) γυναίκες που εμφανίζονται τόσο στις ακέραιες τραγωδίες, όσο και στις θραυσματικώς σωζόμενες τραγωδίες, (Γ) γυναίκες που εμφανίζονται μόνο στα αποσπάσματα και (Δ) τη Λύσσα. Η διδακτορική διατριβή ολοκληρώνεται με τη συναγωγή Συμπερασμάτων, όπου επιχειρούμε την ανακεφαλαίωση των πιο κρίσιμων διαπιστώσεων αναφορικά με το μελετώμενο θέμα.
Fields of Study & Subjects
Classical Antiquity Studies
Classical Studies and Philology
Classical Philosophy and Thought
Publication details
- Publication date
- 1 January 2026
- Language
- EL
- Document type
- Thesis