Ο "ριζοσπάστης" φιλόσοφος του Διαφωτισμού Χριστόδουλος Παμπλέκης, η "Encyclopedie" και ο Ελληνικός Διαφωτισμός
Abstract
Η διατριβή αυτή έχει σκοπό να αναδείξει την πνευματική τόλμη και την έντονη κριτική διάθεση του υπερασπιστή του ορθολογισμού, Χριστόδουλου Παμπλέκη. Η καινοτομία του φιλοσόφου εντοπίζεται στις έκδηλες αντιδογματικές του αντιλήψεις, καθώς και στην πρόταση προοδευτικών θεωριών που αποσκοπούν στη θεμελίωση μιας νέας φιλοσοφικής ταυτότητας στην ελληνόφωνη κοινωνία του δεύτερου μισού του 18ου αιώνα. Το έργο Περί φιλοσόφου, φιλοσοφίας, φυσικών, μεταφυσικών, πνευματικών και θείων αρχών είναι συνώνυμο του προοδευτισμού, διότι, όπως θα αποδειχθεί μέσω της εξέτασής του, επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της φιλοσοφίας και γενικότερα των επιστημών με τη θρησκεία, καθώς επίσης και να συμφιλιώσει τους καθ’ ημάς φιλοσόφους με τα υψηλά νοήματα των έργων των δυτικών συγγραφέων. Η διατριβή, πέρα από τη μελέτη της σχέσης του Περί φιλοσόφου με την Encyclopédie, εστιάζει στην επιρροή που δέχτηκε ο φιλόσοφος από ποικίλα έργα του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού αλλά και στην ομοιότητά του με έργα άλλων εκπροσώπων του νεοελληνικού Διαφωτισμού, όπως του δασκάλου του Ευγένιου Βούλγαρη και των Δημήτριου Καταρτζή και Αθανάσιου Ψαλίδα. Για την απόδειξη των παραπάνω τοποθετήσεων αξιοποιείται πρωτογενές υλικό σε συνδυασμό με τη συνεξέταση του γαλλικού συλλογικού έργου αλλά και άλλων πηγών επιρροής του Παμπλέκη.
Fields of Study & Subjects
Rousseau and Enlightenment Thought
Seventeenth-Century Political and Philosophical Thought
Philosophy and Historical Thought
Publication details
- Publication date
- 1 January 2026
- Language
- EL
- Document type
- Thesis