Ζητήματα λογοτεχνικής κριτικής στις αρχές του 20ού αιώνα: η περίπτωση του περιοδικού Παναθήναια (1900-1915)

View at publisher Summarise with VIRAT
Authors: Γεώργιος Ε. Παλαβράκης
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τον χαρακτήρα της λογοτεχνικής κριτικής του περιοδικού Παναθήναια (1900-1915) και τους τρόπους με τους οποίους αυτή ασκείται από τους συνεργάτες του, λαμβάνοντας υπόψη —στο μέτρο του δυνατού— τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις της από τα υπόλοιπα σημαντικά έντυπα του ημερήσιου και του περιοδικού τύπου της πρώτης δεκαπενταετίας του 20ού αιώνα. Σκοπός, λοιπόν, της συγκεκριμένης διατριβής είναι να φέρει στο φως περισσότερα στοιχεία για τη νεοελληνική λογοτεχνική κριτική της περιόδου αυτής, εστιάζοντας σε ένα από τα σημαντικότερα και μακροβιότερα περιοδικά των αρχών του 20ού αιώνα. Αρχικά, κρίθηκε σκόπιμο να δοθούν ορισμένα στοιχεία για την έννοια της λογοτεχνικής κριτικής, αλλά και την άσκησής της κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα στην Ελλάδα, ώστε να φανεί πώς έχει διαμορφωθεί το συγκεκριμένο πεδίο πριν την εμφάνιση των Παναθηναίων, μολονότι κάποιοι από τους κριτικούς τους συνέβαλαν προηγουμένως στην ανάπτυξή του. Έπειτα, παρουσιάζονται τα κείμενα του περιοδικού που εξετάζονται στη διατριβή αυτή και οι κριτικοί του, δίνοντας έμφαση στη διερεύνηση ευρύτερα της κριτικής σκέψης των λογίων της εποχής, αφού εκείνη την περίοδο κρίσεις για τη λογοτεχνία μπορούμε να βρούμε και σε γραμματειακά είδη που δεν συγκαταλέγονται παραδοσιακά στην κριτική, όπως το χρονογράφημα. Στη συνέχεια, ανιχνεύονται οι κύριοι γλωσσικοί, αισθητικοί και ιδεολογικοί προσανατολισμοί των Παναθηναίων και τα βασικότερα θέματα που επανέρχονται στα κριτικά τους κείμενα, ενώ γίνεται προσπάθεια να συστηματοποιηθούν τα κυριότερα κριτήρια αξιολόγησης των λογοτεχνικών κειμένων ανά είδος που εφαρμόζουν οι κριτικοί τους. Τέλος, το επίκεντρο της διατριβής μετατοπίζεται στην ανάδειξη κάποιων Ελλήνων και ξένων λογοτεχνών από τους συνεργάτες των Παναθηναίων, δίνοντας βάρος στις συνειδητές από την πλευρά τους αντιθέσεις ανάμεσα στις λογοτεχνικές γενιές και στην απόρριψη μερικών προγενέστερών τους Νεοελλήνων λογοτεχνών, καθώς και στην προσπάθειά τους να λειτουργήσουν ως δίαυλος επικοινωνίας με την ξένη λογοτεχνία και την κριτική.

Fields of Study & Subjects

Modernist Literature and Criticism Historical and Literary Analyses Literary Theory and Cultural Hermeneutics

Publication details

Publication date
1 March 2026
Language
EL
Document type
Thesis