«Η δυσφορία μέσα στον ωφελιμισμό»: μία φροϋδική επανεκτίμηση του μιλιανού ευτυχιοκρατισμού

Η φροϋδική πολιτισμική θεωρία και η ηθική φιλοσοφία συγκροτούν δύο διακριτά ανθρωπιστικά πεδία που αμφότερα καθιστούν προσιτή τη μελέτη των πρωτογενών διεργασιών του «συλλογικού». Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να εκκινήσει έναν συστηματικό διάλογο ανάμεσά τους —στον ορίζοντα της κριτικής αποτίμησης και της μεταψυχολογικής επαναπρόσληψης των θεμελιωδών αρχών που έχουν επικαθορίσει την ηθικοπρακτική μελέτη. Μία από αυτές τις αρχές είναι και η «ευτυχία» ως δομικό στοιχείο, πρωτίστως, του Ωφελιμισμού και ως ψυχική τάση του ατόμου που κεφαλαιοποιείται κανονιστικά για να ανταποκριθεί στις ηθικές απαιτήσεις μίας γενικευμένης ευτυχιοκρατικής αγωγής. Ποια είναι, ωστόσο, τα κενά αυτής της ηθικής προσέγγισης σε σχέση με τα όρια που θέτουν σε αυτή οι ανθρώπινοι ενορμητικοί μηχανισμοί και η πολιτισμική τους επιτέλεση; Έχοντας ως βοηθήματα τη μελέτη του S. Freud Η δυσφορία μέσα στον πολιτισμό και τον μιλιανό σχηματισμό της ωφελιμιστικής θεωρίας, θα γίνει μία προσπάθεια να αξιολογηθούν οι εγγενείς εφαρμοστικές αδυναμίες αυτού του ευτυχιοκρατικού ιδεώδους.