Σύντομες εγελιανές παρατηρήσεις στο Tractatus Logico-Philosophicus

Στο παρόν άρθρο επιχειρείται ένας σύντομος εγελιανός σχολιασμός του Tractatus. Αρχικά αναδεικνύονται, σε αντίθεση προς τη διαδεδομένη και μάλλον στερεοτυπική αντιπαραβολή Hegel–Wittgenstein, τα κεντρικά σημεία σύγκλισης μεταξύ τρακταριανής και θεωρησιακής φιλοσοφίας, τα οποία εντοπίζονται στο πρόγραμμα μίας διασαφήνισης εννοιών και θεραπείας της φιλοσοφίας από διάφορες οντολογικές αγκυλώσεις. Στη συνέχεια η προσοχή μετατοπίζεται στο κύριο σημείο απόκλισης μεταξύ των δύο, το οποίο συνίσταται σε μία ριζικά διαφορετική ερμηνεία της λογικής πράξης της άρνησης, που οδηγεί τον έναν διανοητή στη σιωπή και τον άλλον στον (περεταίρω φιλοσοφικό) λόγο. Σε αυτήν τη συνάφεια γίνεται ιδιαίτερη μνεία στην ηθική και τις πρακτικές προεκτάσεις των διαφορετικών ερμηνειών της άρνησης. Μέσω αυτής της αντιπαραβολής αποπειράται να προβληθεί ότι οι συστηματικές σχέσεις μεταξύ ‘εγελιανών’ και ‘βιτγκενσταϊνιανών’ θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο φιλικές από ό,τι υπαινίσσεται ο Wittgenstein —τουλάχιστον από την πλευρά των εγελιανών.