Zapomniany biogram Jana Dąbrowskiego autorstwa Władysława Konopczyńskiego
Abstract
Zapomniany biogram Jana Dąbrowskiego autorstwa Władysława KonopczyńskiegoW spuściźnie prof.Władysława Konopczyńskiego (1880-1952) przechowywanej w prywatnym archiwum rodziny Konopczyńskich w Gliwicach zachował się maszynopis niepublikowanego życiorysu prof.Jana Dąbrowskiego (1890-1965) 1 .Został on napisany w ostatnim roku życia Konopczyńskiego pod koniec 1951 lub na początku 1952 r., kiedy jego konfl ikt z Dąbrowskim osiągnął apogeum.Charakter sporu miał złożone powody, głównie jednak związane z nagonką na Konopczyńskiego komunistycznych władz, reprezentowanych przez ministra oświaty Stanisława Skrzeszewskiego.Jej celem było usunięcie nieprawomyślnego historyka ze środowiska naukowego.Konfl ikt rozpoczął się od wymuszonej, groźbą wstrzymania ministerialnej subwencji, rezygnacji Konopczyńskiego ze stanowiska prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego wiosną 1947 r.Na jego miejsce wybrano Dąbrowskiego.Wybór ten odblokował stosunki Towarzystwa z ministerstwem. 3 lipca 1947 r.Prezydium PTH zostało przyjęte przez wiceminister oświaty Eugenię Krassowską, która obiecała pomoc fi nansową.Serwilistyczna względem komunistycznych władz postawa Dąbrowskiego w znacznej mierze wynikała z załamania się podczas śledztwa, któremu został poddany w związku z procesem krakowskim.W aktach krakowskiej bezpieki zapisano, że podczas przesłuchań wykazywał on "pozytywne ustosunkowanie się do obecnej rzeczywistości" i należał do "najsprytniejszych profesorów UJ" 2 .Skrzeszewski w swoim notatniku pod datą 10 października 1947 r. z pewną dozą ironii notował, że "Dąbrowski jest przerażony tym, że go Urząd Bezpieczeństwa przesłuchiwał przez parę godzin w nocy w związku z procesem WiN-u w Krakowie (Karol Buczek, 1 Szerzej o Janie Dąbrowskim zob.
Fields of Study & Subjects
Historical and Cultural Studies of Poland
Language and Culture
Central European Literary Studies
Publication details
- Journal / source
- Klio Polska Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
- Issue
- 17
- Pages
- 317–333
- Publication date
- 3 January 2026
- Language
- PL