„Eros i Psyche” Ludomira Różyckiego – od dramatu do opery

Ludomir Różycki, jeden ze współzałożycieli Młodej Polski w muzyce, studiował u niemieckiego kompozytora Engelberta Humperdincka w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie w latach 1905–1907. Najważniejsze w dorobku tego twórcy są poematy symfoniczne i opery. Tych ostatnich Różycki skomponował siedem: Bolesława Śmiałego (1909), Meduzę (1912), Erosa i Psyche (1917), Casanovę (1923), Beatrix Cenci (1927), Młyn diabelski (1931) oraz ostatnią, nieukończoną i epigońską Panią Walewską (lata 30. XX wieku). Najważniejszy i najbardziej rozpoznawalny Eros i Psyche miał swoją prapremierę w Breslau (Wrocławiu) w 1917 roku w wersji niemieckojęzycznej. Dzieło to jest obok Króla Rogera Karola Szymanowskiego najlepszą polską operą modernistyczną. Niniejszy artykuł prezentuje okoliczności jej powstania oraz krótką charakterystykę. Przedstawia także kontekst, którym jest jednoimienny dramat Jerzego Żuławskiego, po raz pierwszy wystawiony w 1904 roku we Lwowie i w Krakowie. Kompozytor, zainspirowany sztuką młodopolskiego pisarza i poety, stworzył bowiem muzykę do zmodyfikowanej postaci tego utworu i w ten sposób pozostawił po sobie jedno ze swoich największych dzieł.