Stosunki międzystanowe z udziałem chłopów w ziemi bielskiej na przełomie XVI i XVII w. w świetle ksiąg grodzkich brańskich

Niniejszy artykuł na wybranych przykładach z końca XVI i początku XVII w. przedstawia różne sytuacje międzystanowe, w jakich można odnaleźć postaci poddanych chłopów, utrwalone na kartach ksiąg grodzkich brańskich. Były to akty przemocy, których sprawcami bądź ofiarami byli poddani, jak i rozmaite sprawy cywilne, w których ci ostatni występowali w różnym charakterze (ofiary bądź sprawcy szkód, mieszkańcy zastawianych dóbr, zbiegowie itd.). Wreszcie uwzględniamy wpisane do ksiąg wyroki sądów dominialnych lub apelacje od ich wyroków, kierowane do grodu brańskiego. We wszystkich powyższych sytuacjach poddani nie zawsze stali na straconej pozycji, a księgi sądów szlacheckich jawią się jako źródło, którego nie można ignorować w badaniach nad nimi.