Terapia poznawczo-behawioralna w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: możliwości i ograniczenia

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Ewelina Młynarczyk-Karabin, Julia Bodziony, Ilona Iwańska
Cited by: 0
References: 26

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Celem artykułu jest analiza możliwości i ograniczeń wykorzystania założeń terapii poznawczo-behawioralnej w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorder – ASD). Szczególną wagę przywiązano do uwzględnienia ich funkcjonowania emocjonalnego i adaptacyjnego w środowisku edukacyjnym. Przedmiotem rozważań są teoretyczne podstawy podejścia poznawczo-behawioralnego oraz zakres ich potencjalnej użyteczności w praktyce pedagogicznej, rozpatrywany z perspektywy kompetencji zawodowych pedagoga. Artykuł ma charakter teoretyczno-analityczny i opiera się na krytycznym przeglądzie literatury przedmiotu obejmującym metaanalizy, systematyczne przeglądy badań oraz kluczowe opracowania teoretyczne z zakresu psychologii klinicznej, pedagogiki specjalnej i psychologii rozwojowej, dotyczące pracy z dziećmi z ASD. Wywód rozpoczyna się od omówienia narastających trudności emocjonalnych i adaptacyjnych dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w kontekście edukacyjnym oraz znaczenia zdrowia psychicznego dla procesu uczenia się i wychowania. Następnie przedstawiono podstawowe założenia terapii poznawczo-behawioralnej, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów zmiany istotnych z punktu widzenia edukacji, takich jak uczenie się, modelowanie, wzmacnianie oraz rozwijanie autoregulacji. Kolejna część poświęcona jest analizie adaptacji podejścia poznawczo-behawioralnego do specyficznych potrzeb dzieci z ASD oraz wskazaniu ograniczeń wynikających z różnic pomiędzy oddziaływaniami pedagogicznymi a psychoterapią. Analiza literatury wskazuje, że terapia poznawczo-behawioralna, odpowiednio zaadaptowana, może stanowić wartościowe wsparcie pedagogiczne w obszarze edukacji emocjonalnej, strukturyzowania środowiska szkolnego i wzmacniania zachowań adaptacyjnych. Jednocześnie podkreślono konieczność zachowania jasnych granic kompetencji zawodowych oraz współpracy interdyscyplinarnej jako warunku skutecznego wspierania dzieci z ASD w środowisku edukacyjnym.

Fields of Study & Subjects

Autism Spectrum Disorder Research Behavioral and Psychological Studies Child Nutrition and Feeding Issues

Publication details

Journal / source
Studia Paedagogica Ignatiana
Volume
29
Issue
1
Pages
63–85
Publication date
27 March 2026
Language
PL