MOLLA MUHAMMED BAKIR BALEKÎ’YE (KÜRDİSTANÎ) GÖRE YÜKLEMLİ ÖNERMELER

Molla Muhammed Bakır b. eş-Şeyh Hüseyin İran’da yaşamış kendini ilme ve irşada adamış bir alimdir. Yirminci yüzyılda yaşamış olan Molla Muhammed Bakır Teftâzânî’nin Tehzîbü’l-mantık eserine el-Mantık’ul-mehdevî adında bir şerh yazmıştır. Bu makale Teftâzânî ve Molla Muhammed Bakır’ın yüklemli önermelerle ilgili görüşlerini incelemektedir. Her iki düşünürün aralarındaki benzerlikler ve farklılıkları ortaya çıkarmaya gayret ettik. Teftâzânî, yüklemli önermeleri genellikle genel bir çerçevede ele alırken, Molla Muhammed Bakır zaman, varlık ve olumsuzluk gibi unsurlarıyla daha ayrıntılı bir şekilde incelemiştir. Özellikle zamanın önermeler üzerindeki etkisini vurgulamış ve zihinsel ile gerçek önermeler arasında yaptığı ayrımlarla mantıksal analizi daha geniş bir alana yaymıştır. Bu çalışmada her iki düşünürün yüklemli önermeleri ele alış biçimleri ve metodolojik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, Teftâzânî’nin klasik mantık anlayışını Molla Muhammed Bakır’ın ayrıntılı analizleriyle birlikte ele alarak İslam düşünce geleneğinde mantıksal düşüncenin sürekliliğini ve gelişimini göstermeyi amaçlamaktadır.