FİRİK (FREEKEH) BUĞDAYININ BESİNSEL, ANTİOKSİDAN VE ANTİPROLİFERATİF AKTİVİTESİNİN KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMESİ

İklim değişikliği ve nüfus artışı tarımsal verimi tehdit ederek, düşük girdi gerektiren, besin değeri yüksek tahıllara olan ihtiyacın önemini ortaya koymaktadır. Olgunlaşmamış durum buğdayından elde edilen firik, hasat öncesi filizlenmeye bağlı hasarı azaltarak fonksiyonel ve sürdürülebilir faydalar sunmaktadır. Bu çalışmada, çiğ ve pişmiş firiğin besin ögesi bileşimi, fenolik içeriği, antioksidan ve antiproliferatif aktivitesi analiz edilerek olgun buğdayla karşılaştırılmıştır. Pişmiş firik, çiğ firik ile karşılaştırıldığında nispeten daha düşük enerji, kül, protein, karbonhidrat ve lif içeriğine sahip olduğu görülmüştür. Firiğin, ekmeklik buğday, makarnalık buğday ve pirince kıyasla daha yüksek Besin Ögesinden Zengin Gıda İndeksi (NRF9.3) puanına sahip olduğu bulunmuştur. DPPH ve ABTS antioksidan aktivitesinin çiğ firikte olgun buğdaydan daha yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla P=0,027 ve P=0,039). Çiğ ve pişmiş firik olgun buğdaya kıyasla A549 akciğer kanser hücresine karşı daha güçlü sitotoksik yanıt sergilemiştir (sırasıyla 500 μg/mL'de %48,94, %35,43 ve %90,32). Bu çalışma, firiğin olgun buğdaya kıyasla daha yüksek antioksidan aktivite ve güçlü antiproliferatif etki gösterdiğini ortaya koymuştur.