Applicability of empirical formula of Stachý on mean of the annual lowest discharge

Cel pracy i. Sprawdzenie stosowalności wzoru Stachý na średni niski przepływ - SNQ w małych rzekach nizinnych monitorowanych przez krajową służbę hydrologiczną. ii. Zmodyfikowanie formuły Stachý na wyznaczanie średniego niskiego przepływu z wykorzystaniem parametrów charakteryzujących zlewnie jak we wzorze oryginalnym. Materiał i metody W badaniach wykorzystano przepływy z okresu 1991-2020, z 91 stacji wodowskazowych IMGW-PIB, o zlewniach do 550 km2. Analizę statystyczną, w której przepływ średni niski uzależniono od parametrów charakteryzujących zlewnię, przeprowadzono oddzielnie dla dwóch obszarów: 1/ obszaru północnego – obejmującego rzeki Przymorza, dolnej Wisły i Pojezierza Mazurskiego oraz 2/ obszaru środkowego i południowo-wschodniego – obejmującego rzeki dolnej Odry z Wartą i Notecią, środkowej Wisły z Narwią od Ostrołęki i z Sanem. Liczba stacji wodowskazowych w poszczególnych obszarach wyniosła odpowiednio: 43 i 48. Wyniki i wnioski 1) Zastosowanie oryginalnego wzory Stachý do wyznaczenia SNQ na podstawie parametrów fizjograficznych zlewni, wskazuje na dopasowanie obliczonych wartości z wynikami pomiarów oceniane współczynnikiem R-kwadrat, wynoszącym 68,5% w obszarze północnym i 43,0% w obszarze środkowym i południowo-wschodnim. 2) Zastosowanie zmodyfikowanych formuł do wyznaczenia SNQ wskazuje na lepsze dopasowanie obliczonych wartości z wynikami pomiarów w każdym z rozpatrywanych obszarów, oceniane współczynnikiem R-kwadrat, wynoszącym w wymienionych obszarach odpowiednio 81,6% i 58,3%. 3) W zmodyfikowanych formułach dla obydwu obszarów uzyskano jeden z wykładników parametrów zmiennych opisujących, przeciwny do tego z oryginalnego wzorów Stachý; mianowicie wartość SNQ maleje w obszarze północnym wraz ze wzrostem parametru jeziorności, a w obszarze środkowym i południowo wschodnim, wraz ze wzrostem spadku cieku.