Çoklu Ortamla Öğrenme Teorisi Işığında Maarif Modeli Türkçe Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi

Bu araştırmada ilkokul birinci sınıf Türkçe ders kitaplarının Mayer tarafından ortaya konmuş olan Çoklu Ortamla Öğrenme Teorisi doğrultusunda değerlendirilmesi ve kitapların öğrencilerin bilişsel yük düzeyleri ile okuma motivasyonlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline dayalı araştırmanın verileri, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'daki 414 birinci sınıf öğrencisinden toplanmıştır. Veri toplamada “Başlangıç Düzeyi Okuyucuları Okuma Motivasyonu Ölçeği”, “Bilişsel Yük Ölçeği” ve “Çoklu Ortam Uygulamaları Değerlendirme Tablosu” kullanılmıştır. İçerik analizine göre, kitapta en çok görsel yakınlık ve tutarlı içerik ilkelerine uyulduğu; bireysel farklılıklar, bölümleme ve biçem ilkelerinin ise yetersiz düzeyde yer aldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin bilişsel yük düzeyi orta, okuma motivasyonu ise yüksek düzeyde bulunmuştur. Bilişsel yük ile okuma motivasyonu arasında anlamlı ilişki görülmemiştir. Bulgular, kitapların yüzeysel tasarım ilkelerine daha fazla uyum sağladığını; öğrenmeyi yapılandıran ilkelere ise kitapta sınırlı şekilde yer verildiğini göstermektedir. Maarif Modeli kapsamında hazırlanan ders kitaplarının bilgiye erişimi kolaylaştırarak öğrenme deneyimini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Gelecek kitap çalışmalarında, bireysel farklılıkları dikkate alan ve motivasyonu destekleyen tasarım unsurlarının artırılması önerilmektedir.