Dünya Belirsizlik Endeksinde ABD Ekonomisinin Rolü: Makroekonomik Faktörler ve Finansal Piyasalar Üzerine Bir Analiz

Dünya Belirsizlik Endeksi (WUI), ülkelerdeki ekonomik, politik ve sosyal belirsizlikleri ölçmeyi amaçlayan kapsamlı bir göstergedir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri kapsayan bu endeks, küresel düzeyde belirsizliğin zaman içindeki değişimini izlemek açısından önemli bir araçtır. Bu çalışmada, ABD ekonomisi ve temel küresel göstergelerin, WUI üzerinde olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, ABD’ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar, petrol fiyatları ve S&P500 borsa endeksi değişkenlerinin 1990-2024 yılları arası çeyreklik veri analizde kullanılmıştır. Değişkenlerinin durağanlık düzeyleri KPSS ve Fourier KPSS testleriyle belirlenmiştir. Ardından Tsong vd. (2016) tarafından geliştirilen Fourier-Shin eşbütünleşme testine boostrap yaklaşımı kullanılarak aralarındaki uzun dönem ilişki araştırılmıştır. Eşbütünleşme ilişkisinin varlığının belirlenmesinin ardından FMOLS (tam modifiye en küçük kareler) tahmincisi kullanılarak, modelin uzun dönem parametreleri tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, ABD’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların küresel belirsizliği artırdığını, petrol fiyatlarının ve S&P500 endeksindeki artışın ise belirsizliği azaltıcı etkisi olduğunu göstermektedir.