ANTİK DÖNEM HAYAT AĞACI: KÜLTÜRLER ARASI BİR İNANIŞIN İZİNDE

İnsanlar kutsallık kavramına verdiği değer doğrultusunda arınma ve yeniden doğuşun bir simgesi olarak “hayat ağacını” benimsemiş, onu kutsal bir varlık olarak kişileştirerek ona manevi bir kimlik kazandırmıştır. Bu makale, "hayat ağacı" inancının çeşitli dönemlerdeki arkeolojik verilerin üzerindeki etkilerini ve yansımalarını analiz etmektedir. Bu çalışmada hayat ağacı motifinin veya kültünün niteliği ile bu olguyu belgeleyen arkeolojik ve sanatsal veriler incelenmekte; ayrıca motifin sanattaki uygulama alanlarındaki yansımaları değerlendirilerek ele alınmaktadır. Kutsallık kavramı, tarihi dönem ve uygarlıklar boyunca insanların inanç sisteminde her zaman yerini almış, inançlar çerçevesinde ağaca anlam ve değer vermişlerdir. Medeniyetler boyunca hayat ağacı, kutsal bir motif olarak kabul edilmiş ve insan yaşamında önemli bir yer tutan din olgusu ile bağlantılı olarak ölümsüzlüğün ve yeniden doğuşun sembolü sayılmıştır. Çalışmanın amacı, hayat ağacı motifinin ikonografik açıdan incelenmesiyle birlikte arkeolojik veriler ışığında sosyal birikimlerle nasıl şekillendiğini ele almaktır. Ayrıca dinsel bir sembol olarak hayat ağacının başta Asur ve Hitit olmak üzere farklı uygarlıkların sanatsal anlayışlarına nasıl yansıdığı analiz edilecektir. Hayat ağacı, sanatının farklı alanlarında yaygın olarak kullanılan bir sembol olmayı sürdürmektedir.