SOSYAL ÖĞRENME KURAMI BAĞLAMINDA EBEVEYNLİK ROLLERİNİN KUŞAKLARARASI AKTARIMI

Öz Bu çalışma, sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde ebeveynlik rollerinin nasıl öğrenildiğini ve kuşaklararası aktarım mekanizmalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal hizmet disiplini kuşaklararası aktarımı yalnızca farklı gruplarda incelemekle kalmaz aynı zamanda dezavantajlılık ve geçmiş travmaların etkilerini azaltmayı ve bireylerin iyilik hali ve güçlenmesini desteklemeyi de hedefler. Bu doğrultuda, nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış, 18 yaş altı çocuğa sahip 56 katılımcı arasından seçilen 30 ebeveyn (15 anne, 15 baba) ile yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı kullanılarak üç ana tema altında kodlanmıştır. Bu temalar; Ebeveynlik Algısı, Kuşaklararası Aktarım, Sosyal ve Kültürel Etmenler ’dir. Betimsel analiz sonucunda, katılımcıların ebeveynliği sevgi, ilgi, empati ve sorumluluk gibi değerlerle birlikte disiplin ve sınır koyma üzerinden tanımladığı; annelik ve babalık rollerinin kimi zaman geleneksel cinsiyet kalıplarıyla, kimi zaman ise daha demokratik ve paylaşımcı bir tutumla ifade edildiği görülmüştür. Ayrıca ebeveynlik rollerinin yalnızca içgüdüsel değil, kök aile deneyimlerinden öğrenilen ve bilinçli tercihlerle yeniden şekillenen bir süreç olduğu saptanmıştır. Toplumsal normlar, aile büyükleri, sosyal çevre ve modern bilgi kaynaklarının ebeveynlik tutumları üzerinde belirleyici olduğu da çalışmadan elde edilen bulgular arasında yer almaktadır. Erişilen bulgular ebeveynliğin sosyal, kültürel ve kuşaklararası öğrenme süreciyle bağlantısını ortaya koyarak; sosyal öğrenmenin sosyal hizmet açısından önemini açığa çıkarmaktadır.