Orta Çağ El Yazmalarında Bilimsel Tıbbi ve Bitki İllüstrasyonların Kullanımına İlişkin Bir İnceleme

Orta Çağ el yazmaları (medieval manuscripts), 5. ve 15. yüzyıllar arasında üretilmiş, el ile yazılıp resimlenmiş, kültürel ve bilimsel değer taşıyan eserlerdir. Bu makale kapsamında, tıp, botanik ve anatomi gibi bilim alanlarını içeren el yazmaları arasından seçilen örnekler incelenmektedir. Çalışmanın inceleme alanı, metinsel ve görsel ögelerin birlikte kullanıldığı, grafik ürün niteliği taşıyan sayfa tasarımlarının kaligrafik ve illüstratif açıdan değerlendirilmesi ile sınırlandırılmıştır. Araştırma, tematik olarak tıp ve bitki bilimlerine odaklanmakta; bilimsel bilginin aktarımında anlamı destekleyen minyatürler ile içeriği metinleştiren kaligrafik ögeleri ele almaktadır. Tıbbi bilgilerin anlatıldığı sayfa tasarımlarında, illüstrasyonların tamamlayıcı rolü ve taşıdığı anlamsal değer incelenirken, metinlerde kullanılan kaligrafik dil ile görsel ögeler arasındaki bütünlük değerlendirilmektedir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel inceleme ve doküman analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, tıbbi ve botanik bilimlerin Orta Çağ’dan günümüze aktarımında bilimsel illüstrasyon ve görselleştirme yöntemlerinin etkin biçimde kullanıldığı ortaya konulmaktadır.