Neoliberal Dönüşüm Sürecinde Girişimci Üniversite ve Toplumsal İşlevin Değişimi
Abstract
Bu çalışma üniversite tarihi üzerine odaklanarak neoliberal ekonomi politik ideolojiyle misyon farklılaşması yaşayan üniversite anlayışını geleneksel üniversite kültürü ekseninde eleştiriye açmaktadır. Modern üniversitenin yarattığı değerler tarihsel süreçte neoliberal ekonomi politik değişimin gölgesi altında dönüşüm geçirerek yeniden yapılandırılmıştır. Geleneksel üniversite kültüründen kopuş anlamına gelen bu yeni değerler dizisi beraberinde birçok politik kazanımın da yok olmasına sebep olmuştur. Modern üniversite örgütlenmesi sürecinde üniversite finans kaynağının devlet tarafından sağlanması üniversitelere görece özerklik tanımaktaydı. Bu açıdan üniversiteler ontolojik olarak akıl merkezli bir örgütlenme sürecine girmiş, epistemolojik olarak da hakikat arayışı kendinde bir amaç olarak ele alınmıştı. Böylelikle bilgi üretim süreci kamu adına düşünülmüş, bilginin varlığı toplumsal sosyalizasyon, yetkinleşme, yargı yetisi edinme ekseninde ele alınmıştı. Kısaca bilgiyle olan ilişki ticari fayda yerine kamusal fayda etrafında kurumsallaşmıştı. Bunun yanında modern üniversite örgütlenmesi aynı zamanda ulus kimliğinin inşası adına ulusal ortak ruh yaratma noktasında gerekli bilgi setlerinin üretimi de gerçekleştirmekteydi. Modern üniversitenin bu temel özellikleri neoliberal ekonomi politiğin hegemonik hale gelmesi sonucu ekonomik değerler sistemiyle yer değiştirmektedir. Bu dönüşüm beraberinde üniversitenin toplumsal işlevi üzerine yeniden düşünmeyi zorunlu kılmaktadır. Bu açıdan bu çalışma modern üniversite anlayışıyla inşa edilen üniversite kültürünün ayırıcı özelliklerinin neoliberal politikalarla ortadan kaldırılması sürecine odaklanarak üniversitenin sürekli ekonomik fayda odaklı yeni hegemonik değerlerini eleştiriye açmaktadır.
Fields of Study & Subjects
University Challenges and Reforms
Higher Education Governance and Development
Education
Politics
and Culture Studies
Publication details
- Journal / source
- Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
- Volume
- 28
- Issue
- 2026
- Pages
- 1–14
- Publication date
- 6 February 2026