Üniversite Öğrencilerinin Eleştirel Sosyal Medya Okuryazarlığı ve Haberden Kaçınma Davranışı: Pasif İlgisizlikten Seçici Katılıma

Çalışma, üniversite öğrencilerinin eleştirel sosyal medya okuryazarlığı (ESMO) düzeylerini, söz konusu düzeylerin demografik ve eğitsel değişkenler doğrultusunda nasıl farklılaştığını ve haberden kaçınma davranışlarıyla olan çok boyutlu ilişkisini incelemektedir. 313 öğrenciyle yapılan anket çalışması sonucunda, katılımcıların genel ESMO düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu ve kadın öğrencilerin erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek yeterliğe sahip olduğu saptanmıştır. Bulgular, “ikinci düzey dijital bölünme” teorisiyle uyumlu olarak, sosyal bilimler eğitimi alan öğrencilerin ESMO düzeylerinin uygulamalı bilimlerdekine göre anlamlı derecede daha yüksek olduğunu göstermiştir. Araştırmanın en kritik bulgusu, ESMO’nun haberden kaçınma üzerindeki karmaşık etkisidir: Yüksek okuryazarlık, duygusal olarak yorucu haberlerden kaçınmayı artırırken, haber takibini tamamen bırakma ve şüpheli alternatif kaynaklara yönelme eğilimini ise azaltmaktadır. Araştırmanın bulguları, eleştirel okuryazarlığın pasif bir ilgisizliğe değil, aksine duygusal öz koruma ile seçici katılımı birleştiren bir “şüpheci küratörlük” davranışına yol açtığını ortaya koymaktadır.