2024 MAARİF MODELİ ORTAOKUL TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI ÖĞRENME ÇIKTILARININ 21. YÜZYIL BECERİLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Bu çalışmanın amacı, 2024 yılında güncellenen Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda (5-8. sınıf) yer alan temel dört dil becerisinin (dinleme, okuma, konuşma, yazma) öğrenme çıktılarını 21. yüzyıl becerileriyle uygunluğunun incelenmesidir. Çalışma, nitel olarak desenlemiştir. Çalışmanın verileri doküman analizi yoluyla toplanmıştır. Çalışmada, Ortaokul Türkçe Öğretim Programı’ndaki (MEB, 2024) her bir öğrenme çıktısının süreç bileşenleri P21’in çerçevesinde yer alan öğrenme ve yenilenme becerileri, bilgi, medya ve teknoloji becerileri ile yaşam ve meslek beceriler ve bu başlıklara bağlı alt becerilere uygunluğu bakımından incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre temel dil becerilerinden, dinleme, okuma, konuşma ve yazma öğrenme çıktılarında 21. yy. becerilerine yer verilmiştir. Ancak 21. yüzyıl becerilerinin dil becerileri alanlarına yansıtılma düzeyinin homojen olmadığı belirlenmiştir. Tüm dil becerilerinde en fazla “Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme” alt becerilerine yer verilmiştir. Dinleme, okuma ve konuşma becerileri öğrenme çıktılarında “BİT (ICT) Okuryazarlığı”, “Üretkenlik ve Hesap Verebilirlik” ve “Liderlik ve Sorumluluk” alt becerilerine yer verilmemiştir. Yazma öğrenme becerisi öğrenme çıktılarında ise sadece “Üretkenlik ve Hesap Verebilirlik” ve “Liderlik ve Sorumluluk” alt becerilerine rastlanmamıştır. Bulgulardan hareketle, 2024 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı’nda 21. yüzyıl becerilerinin öğrenme çıktılarında yer aldığını; ancak P21 alt becerilerinin dil becerileri alanlarında temsil sıklığı ve oranı bakımından farklılaştığını ve bazı alt becerilerin belirli alanlarda hiç yer almadığını göstermektedir. Bazı beceri alanları belirgin biçimde öne çıkarken bazı alt becerilerin sınırlı temsil edildiği ya da hiç yer almadığı belirlenmiştir. Bu çerçevede, öğrenme çıktılarının P21’in alt boyutları dikkate alınarak gözden geçirilmesi ve 21. yüzyıl becerilerinin dil becerileri düzeyinde daha dengeli yansıtılmasına yönelik düzenlemeler yapılması önerilebilir.