Amerikan Protestan Misyoner Haritalarında Anadolu: Mekânsal Temsilin Siyasi ve Kültürel Kodları (1890-1910)

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Elif Bayrakcı Gün
Cited by: 0
References: 14

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Bu çalışma, 1890–1910 arasında Amerikan Protestan misyonerleri tarafından üretilen Anadolu haritalarını, mekânın yalnızca betimlenmediği; aynı zamanda ideolojik olarak kurgulandığı bir temsil rejimi olarak ele almaktadır. American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) başta olmak üzere misyon ağlarının yayımladığı harita ve raporlar; istasyonları, okulları ve hastaneleri işaretlemekle kalmayıp “unoccupied/unchurched” gibi kodlarla bir “manevi coğrafya” inşa eder. Çalışma, nitel belge analiziyle birincil (haritalar, yıllık raporlar, hatıratlar) ve ikincil kaynakları karşılaştırmalı inceleyerek üç bulguya ulaşır: (1) Harley ve Wood’un eleştirel kartografya yaklaşımıyla uyumlu biçimde haritalar seçici görselleştirme yapar; Protestan merkezleri büyütüp çok-etnili/müslüman çoğunluğu görünmezleştirir. (2) Said’in oryantalizm kavramıyla, Doğu “kurtarılması gereken karanlık alan” olarak kodlanır; dil, renk ve semboller “medenileştirme” anlatısını pekiştirir. (3) Nye’ın yumuşak güç çerçevesinde, haritalar yalnız saha düzenekleri değil; Amerikan kamuoyunu seferber eden propaganda araçlarıdır. Sonuç olarak misyoner kartografyası, Anadolu’yu dini-kültürel bir müdahale alanı olarak yeniden tanımlar; mekânın temsilini politika üretimiyle eklemleyen söylemsel/iktidar ilişkilerini görünür kılar.

Fields of Study & Subjects

Historical Geography and Cartography Christian Theology and Mission Historical Geography and Geographical Thought

Publication details

Journal / source
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Volume
26
Issue
1
Pages
326–345
Publication date
28 March 2026
Language
TR