İLAÇ TAKİP SİSTEMİNDE KRİTİK KIRILMA NOKTALARININ BLOK ZİNCİR İLE MODELLENMESİ VE SÜREÇ BAZLI KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de uygulanan İlaç Takip Sistemi’ndeki (İTS) süreçsel kırılma noktalarını tanımlayarak, bu zayıflıklara karşı blok zincir temelli bir dönüşüm modelini süreç bazlı olarak değerlendirmektir. Kavramsal çerçevede, “süreçsel kırılma noktası” kavramı İTS bağlamında yeniden tanımlanmış; ardından mevcut sistem içersinde kritik öneme sahip olan üretici bildirimi, eczane satış bildirimi, miadı dolmuş ürün iadesi ve sahte ilaçların geri çağrılması süreçleri kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Yöntem olarak senaryo tabanlı deterministik bir simülasyon kurgulanmış; mevcut İTS ile önerilen izinli blok zincir mimarisi aynı işlem hacmi ve varsayımlar altında karşılaştırılmıştır. Bulgular, blok zincir modelinin yıllık işlem hatalarını %67 oranında azalttığını, iade süresini 7 günden 2 güne indirdiğini ve sistem kesintisini ciddi oranda düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Dağıtık mimari, akıllı sözleşmeler ve kriptografik zaman damgası ile desteklenen yapı; veri tutarlılığı, erişilebilirlik ve süreç görünürlüğünü artırarak İTS’nin teknik ve yönetsel zayıflıklarını gidermeye yönelik stratejik bir potansiyel sunmaktadır.