Een landschap van melk en honing : De haalbaarheid van een landschapsfonds voor de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

De Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is een veenweidegebied, waarin veel ecosysteemdiensten worden geproduceerd. Uit eerdere workshops in het gebied kwam naar voren dat vraag en aanbod van ecosysteemdiensten uit elkaar lopen (Yanore et al. 2024). In de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden leeft het idee om een landschapsfonds op te zetten om de levering van ecosysteemdiensten beter in balans te brengen met de vraag (Yanore et al. 2024). Via een lokaal landschapsfonds zouden baathebbers van ecosysteemdiensten de leveranciers van deze diensten kunnen betalen. Om een beter beeld te krijgen van de haalbaarheid van een landschapsfonds hebben we interviews en workshops gehouden met onder andere lokale bedrijven, de overheid, het Waterschap, Staatsbosbeheer, bewoners en burgerinitiatieven. Hieronder vatten we kort de belangrijkste conclusies samen. • De waarde van het landschap: Er wordt veel waarde gehecht aan het landschap, maar er is ook verdriet om waardeverlies. We identificeren de volgende thema’s: agrarische productie, sociaal-culturele waarde, en natuur. • Definitie landschapsfonds: Veel betrokkenen hadden geen duidelijk beeld van een landschapsfonds. Wel kwamen er in de interviews drie onderwerpen naar voren: het landschapsfonds als o een financieel compensatiemechanisme, o een platform voor samenwerking en kennisdeling, en o een instrument voor het verbeteren van landschaps- en natuurbeheer. • Focus landschapsfonds: Een landschapsfonds zou zich op verschillende dingen kunnen richten. De betrokkenen hadden een voorkeur voor een focus op het verbeteren van de verbinding tussen de agrarische sector en de maatschappij en het verbeteren van landschapsbeheer. • Ontwerpvragen: Er zijn een aantal onderwerpen rondom het ontwerp van een landschapsfonds waar beslissingen over gemaakt moeten worden. Deze noemen we ontwerpvragen. In dit onderzoek zijn een aantal belangrijke stappen gezet in het vinden van antwoorden, maar er zijn nog geen échte beslissingen gemaakt. Er is wel een mooie voorzet gemaakt. • Vervolg: Een volgende stap is om met een initiatiefgroep keuzes te maken voor het verdere ontwerp van een landschapsfonds en de mogelijke financiers. Daarnaast is het belangrijk om inspiratie op te halen bij initiatieven elders, om zo te leren van anderen. Tot slot, het is van belang dat we samen in actie komen!