Między kanonem a zapomnieniem. O Młodej Polsce kompozytorskiej

W kontekście polskiej kultury przełomu XIX i XX wieku muzyka rzadko stanowi centralny element refleksji badawczej.W narracjach poświęconych Młodej Polsce dominuje perspektywa literacka i plastyczna, kojarzona przede wszystkim z twórczością Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Stanisława Wyspiańskiego czy Jacka Malczewskiego.Choć muzyka bez wątpienia współtworzyła pejzaż artystyczny tego okresu, obecnie wspominana jest najczęściej w odniesieniu do działalności Spółki Nakładowej Młodych Kompozytorów Polskich (1905)(1906)(1907)(1908)(1909)(1910)(1911)(1912), skupiającej takich twórców, jak Grzegorz Fitelberg, Ludomir Różycki, Apolinary Szeluto i Karol Szymanowski.Na trudności w odbiorze muzyki artystycznej wskazywał zresztą sam Szymanowski, podkreślając, że wymaga ona przygotowania i świadomego wysiłku ze strony słuchacza.W inauguracyjnym przemówieniu przy objęciu dyrekcji Konserwatorium Muzycznego w Warszawie mówił, że "dokładna znajomość i obiektywna ocena świetnej przeszłości naszej sztuki jest nieuniknionym punktem wyjścia, bez którego nie istnieje w ogóle rzetelna kultura muzyczna" 1 .Jednocześnie przestrzegał przed "kostnieniem w bezruchu wspaniałej tej przeszłości" 2 , podkreślając wagę muzyki współczesnej.Choć wypowiedź ta pochodzi z końca lat dwudziestych XX wieku, jej aktualność nie słabnie.Szymanowski nie mógł jeszcze przewidzieć, że problem niezrozumienia i niedostatecznej obecności muzyki artystycznej dotknie przede