Wyobrażenie, fałsz i prawda w sztuce i w nauce. Uwagi z socjologii literatury

Read full text
Authors: Paweł Ćwikła
Cited by: 0
References: 4

Abstract

Fikcja jest istotnym tworzywem literatury, ale czy „zmyślenie” może odgrywać ważną rolę w pracy socjologa? Artykuł proponuje refleksję nad tym, że relacji między realną rzeczywistością a wytworami wyobraźni nie można sprowadzić do prostego przeciwstawienia prawdy i fałszu i że dotyczy to nie tylko kultury artystycznej, lecz także nauki. Skoro tym, co łączy pisarza i naukowca, jest odkrywanie i przekazywanie prawdy, to w jakim stopniu każdy z nich może w tym celu posługiwać się kreowaniem obrazów, retoryką, narracją, wreszcie fikcją? Autor sięga, między innymi, do okresu w historii socjologii, kiedy pojawiały się propozycje, aby to „socjologia literacka” była właściwą formą nauki o społeczeństwie; zastanawia się też, jaką rolę literatura może odgrywać w kształtowaniu wyobrażeń społecznych jako przedmiot analiz socjologicznych. Artykuł jest też próbą zabrania głosu w dyskusji nad tym, czy zadania sztuki można przenieść do debat o powinnościach nauki.

Fields of Study & Subjects

Contemporary Sociological Theory and Practice Literary Theory and Cultural Hermeneutics Education Politics and Culture Studies

Publication details

Journal / source
Roczniki Nauk Społecznych
Volume
54
Issue
2
Pages
185–199
Publication date
11 February 2026
Language
PL