Katolicyzm jako faktor kształtowania tożsamości narodowej na przykładzie społeczności polskiej w Wielkiej Brytanii

Pomimo tego, że Kościół katolicki jest instytucją powszechną o zasięgu globalnym, ujawniają się w nim pewne specyficzne cechy. Odnoszą się one przede wszystkim do kwestii językowych i zwyczajów. Z tego powodu konieczne jest opracowanie odpowiednich mechanizmów w pracy duszpasterskiej, dzięki którym możliwe byłoby zapewnienie skutecznej opieki katolikom decydującym się na emigrację. Problem ten dostrzeżono dość wcześnie, już w średniowieczu, w obliczu nasilających się ruchów pielgrzymkowych. Polacy są narodem, którego członkowie chętnie emigrują, zwłaszcza od XIX wieku. Jednym z kierunków osiedlania się Polaków była i nadal jest Wielka Brytania. W XIX wieku Polacy przybywali tam z powodów politycznych, pod koniec XIX wieku i aż do wybuchu II wojny światowej dominowali imigranci ekonomiczni. Polakom towarzyszyli księża-rodacy. Ich obecność była uwarunkowana wielkością społeczności polskiej i jej wiekiem. W przeszłości i obecnie obserwuje się, że działalność duszpasterska polskich księży wpływa na umacnianie katolicyzmu i polskiej świadomości narodowej. Z biegiem czasu nasiliły się procesy asymilacyjne, którym towarzyszyła anglizacja i protestantyzacja lub indyferentyzm religijny. Polskie duszpasterstwo spowalnia te procesy, ale ich nie zatrzymuje.