Sprawa polskich fundacji w Rzymie i Loreto w okresie napoleońskim

Artykuł poświęcony jest próbom odzyskania w okresie Księstwa Warszawskiego polskich fundacji w Rzymie i Loreto. Były to przede wszystkim dwa rzymskie kościoły: św. Stanisława i Madonna del Pascolo wraz z zabudowaniami, m.in. hospicjum św. Stanisława. Oprócz tego istniały majętności, przykładowo – trzy winnice pod Loreto oraz fundusze przeznaczane w okresie przedrozbiorowym na utrzymanie polskich pielgrzymów w Rzymie oraz na kształcenie polskiej młodzieży w Italii. W wyniku rozbiorów fundacje te przeszły pod zarząd włoski i zostały stracone dla Polaków przebywających we Włoszech. Wiedza o nich przetrwała dzięki grupie polskich księży, którzy zostali w Rzymie. Byli to księża: Gabriel Sokołowski, Ignacy Zdzieborowski, Juda Mickiewicz. Temat pojawiał się także w samym Księstwie Warszawskim, m.in. przy okazji przygotowań do ewentualnego zawarcia konkordatu ze Stolicą Apostolską oraz w roku 1812, kiedy to liczono, że w wyniku wojny z Rosją zostanie odrodzone Królestwo Polskie. W tym kontekście pojawiał się argument przywrócenia Fryderykowi Augustowi prerogatyw polskich monarchów, których następcą był on nie tyle z łaski Napoleona Bonaparte, ile z woli sejmujących stanów, wyrażonej w Konstytucji 3 Maja.