Pięć „Ojczyzn” i dwa „Diabły”. Zbiór studiów o prasie polonijnej i emigracyjnej w latach 1865-1918, red. Stefan Gąsiorowski, Warszawa: Instytut Historii im. Tadeusza Manteufla PAN 2024

Recenzowana monografia stanowi efekt badań prowadzonych w ramach prac nad czwartym woluminem Bibliografii historii Polski XIX i XX wieku za lata 1865-1918, poświęconym prasie emigracyjnej i polonijnej 1 .Struktura tomu obejmuje dwie zasadnicze części, w których łącznie zawarto dziesięć artykułów.Część pierwsza, zatytułowana Prasa polonijna, jej dziennikarze i drukarze, skupia się na problematyce instytucjonalnej oraz personalnej funkcjonowania prasy polonijnej.Otwiera ją tekst Aleksandry Bańkowskiej, prezentujący sytuację Polaków na emigracji oraz charakterystykę wybranych ośrodków polonijnych w latach 1865-1918.Następnie Katarzyna Sulej przedstawia statystyczne ujęcie prasy polonijnej i emigracyjnej w omawianym okresie.Trzy kolejne artykuły autorstwa Elżbiety Nowosielskiej dotyczą kolejno działalności dziennikarskiej na emigracji, funkcjonowania redakcji oraz działalności drukarskiej poza granicami kraju.Druga część publikacji zawiera pięć studiów przypadków koncentrujących się na wybranych aspektach problemowych związanych z prasą polonijną.W pierwszym z nich E. Nowosielska podejmuje zagadnienie wykorzystania plotki, oszczerstwa i pomówienia jako narzędzi rywalizacji między konkurującymi redakcjami.W kolejnym artykule Stefan Gąsiorowski analizuje obecność wątków żydowskich w amerykańskiej prasie polonijnej na przykładzie "Dziennika Chicagoskiego" z lat 1890-1918.Z kolei Adrianna Sznapik omawia recepcję