Estetizacija rata: sloboda i totalitarizam vođen veštačkom inteligencijom

Apstrakt: U dobu totalitarizma vođenog veštačkom inteligencijom, algoritamska umetnost postaje deo složenog procesa estetizacije rata.Fotografija "Sve oči uprte u Rafu", generisana veštačkom inteligencijom tokom izraelskih napada na Rafu u Gazi, postala je najviralnija AI-generisana fotografija do sada.Ovaj rad istražuje kako algoritamski generisane slike reflektuju i transformišu odnos između umetnosti, politike i moći.Analiza se oslanja na Kritičku teoriju društva, gde se razmatraju etičke i društveno-političke posledice estetizacije rata i patnje u kontekstu digitalne komodifikacije i cenzure.Poseban fokus stavljen je na dekonstrukciju ideoloških i političkih implikacija AI umetnosti, pri čemu se istražuje njen potencijal kao sredstva slobode i otpora.Ključne reči: veštačka inteligencija, sloboda, rat, totalitarizam, estetizacija Era visokotehnološki razvijenog kapitalizma promenila je načine na koje razumemo i interpretiramo ratne sukobe.Kako bismo definisali kontekst ovog istraživanja, smatramo da je na početku neophodno preispitati odnos tehnologije i rata koji oblikuje globalnu percepciju sukoba.Problem dvostruke namene (dual-use) 1 tehnologija i dalje je u središtu etičkih dilema koje proističu iz ovog odnosa, što ukazuje na njegovu centralnu ulogu u razumevanju širih društvenih i političkih promena koje pokreću vladajuće paradigme 2 .Osobitost savremenog trenutka leži u kulturi straha podstaknutoj, između ostalog, zloupotrebom dvostruke namene veštačke inteligencije (artificial intelligence, AI) koja kroz prepli-1 Etičke dileme o razvoju nuklearne i biotehnologije spadaju u tipične primere tehnologija sa dvostrukom namenom -nuklearna tehnologija može služiti za proizvodnju energije, ali i za proizvodnju oružja za masovno uništenje.2 Kroz istoriju se pokazalo da je zloupotreba dvostruke namene tehnologija u kontekstu rata bila dominantan mehanizam u indukovanju kulture straha.Ona se "ispoljava strahom od drugih, od stranaca koji dolaze da osvajaju našu zemlju, ugrožavaju naš identitet i otimaju naša radna mesta [...] Sve u svemu, to je strah od neizvesne i preteće budućnosti koji se može veoma malo, ili nimalo, kontrolisati."(Mojsi, 2009: 115) Polazeći od ovog uvida, u našem tekstu se proces podsticanja kulture straha definiše kroz tri osnovne faze: najpre se ističe strah od nepoznatog, potom strah od spoljašnjih pretnji i terorizma, da bi se na kraju ciklusa strah povezao sa idejom o suočavanju sa neizbežnim tokom prirode i istorije.