İlk Mezunlarının Anlatımıyla Büyük Ağa Kur’an Kursu’nun Teşekkül Süreci

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Faysal Arpaguş
Cited by: 0
References: 4

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Bu makale, Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı Amasya İl Müftülüğü bünyesinde faaliyet gösteren Büyük Ağa Hafızlık Kur’ân Kursu’nun teşekkül sürecini, onunla münasebeti sebebiyle Bakacak Kur’ân Kursu’ndan başlayarak ele almaktadır. Böyle bir çalışmayla, yarım asra yaklaşan hafızlık eğitimi tecrübesi olan Büyük Ağa Kur’an Kursu’nun dinî ve kültürel hayattaki yerine değinmek, kurumun oluşum sürecine ışık tutmak ve tarihine kayıt düşmek amaçlanmıştır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, kursun kayıt defterinde yer alan ilk öğrencilerle yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu mülakatlarla döneme tanıklık edenlerin anlatıları kayıt altına alınmış; içerik analiziyle kursun teşekkül sürecine ilişkin ana temalar belirlenmiştir. Bulgular, 1970’li yılların ikinci yarısında Amasya/Merkez Gökmedrese Mahallesi’ndeki Bakacak Kur’an Kursu’nda elif-bâ öğretimiyle başladığını ve hafızlık eğitimiyle devam ettiğini göstermektedir. Ancak buradaki fiziki koşulların yetersizliği, geçici görevlendirmelerle çalışan hocaların yöntem farklılıkları ve kaynak sıkıntıları, Bakacak’ın hem temel eğitim hem de hafızlık için nitelikli ve sürdürülebilir bir eğitim ortamı sunma anlamında eksik kaldığını göstermektedir. Bu bağlamda, 1977 yılının Eylül ayında Seyit Ahmet Fırat’ın Kur’an kursu öğreticisi olarak Bakacak’a atanması bir dönüm noktasını teşkil etmiştir. Fırat’ın öncülüğünde ilgili ve yetkili kişiler, mevcut mekânın sınırlılıklarını aşmak, temel eğitimle hıfzı birbirinden ayırmak amacıyla Osmanlı döneminde inşa edilen ve 1980 yılı itibariyle restoresi tamamlanan Kapı/Kapu Ağası (Büyük Ağa) Medresesi’nin hafızlık eğitimi için elverişli bir mekân olduğunu değerlendirmiş ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne müracaat etmiştir. İlk etapta resmî onay alınamasa da bazı girişimlerle Medrese’nin kullanımı fiilen başlatılmış, ardından hukuki süreçler peyderpey tamamlanmıştır. Zamanla kurumsal kimlik kazanan kurs, yılda ortalama 35–40 hafız yetiştiren bir eğitim müessesesine dönüşmüştür. Büyük Ağa Kur’ân Kursu, geçmişte kadrolu ve fahri hocalarının yanı sıra bugün kadrolu hoca, hizmetli ve destek personeliyle yaklaşık otuz çalışanı bünyesinde barındırmakta, disiplinli eğitim anlayışıyla hafızlık eğitiminde önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmanın bulguları olarak; mekânın eğitim ve öğretime elverişliliğinin, çok ve düzenli tekrarın, rekabetçi uygulamaların, mukabele ve teravih gibi pratiklerle öğrencilerin desteklenmesinin ve ders dışı etkinliklerin, hafızlık eğitiminde başarı ve kaliteyi artırmada önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Fields of Study & Subjects

Education and Islamic Studies Historical Turkish Studies Islamic Thought and Society Studies

Publication details

Journal / source
Amasya ilahiyat dergisi
Issue
Hafızlık Özel Sayısı
Pages
30–57
Publication date
25 March 2026
Language
TR