Physical, mental and social well-being as a priority for health promotion in the post-pandemic era: Evaluation of local government activities in Poland

Wstęp Pandemia COVID-19 (coronavirus disease 2019) uwypukliła znaczenie holistycznego podejścia do promocji zdrowia, obejmującego dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny. Niniejsze badanie ocenia działania z zakresu promocji zdrowia, realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego w Polsce w trakcie pandemii oraz po jej zakończeniu, ze szczególnym uwzględnieniem inicjatyw dotyczących zdrowia psychicznego, aktywności fizycznej oraz dobrostanu społecznego. Materiał i metody Analizie poddano 408 programów polityki zdrowotnej, opublikowanych na stronie internetowej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w latach 2020–2024. Programy zostały skategoryzowane według obszaru interwencji, z uwzględnieniem programów dotyczących leczenia COVID-19, rehabilitacji, zapobiegania powikłaniom oraz wsparcia zdrowia psychicznego. W celu oceny celów programów, grup docelowych oraz ich rozmieszczenia regionalnego przeprowadzono analizy ilościowe i jakościowe. Wyniki Wyniki wskazują na istotne różnice regionalne w realizacji programów; regiony rozwinięte, takie jak Mazowsze, przodowały pod względem liczby inicjatyw, natomiast województwa niedostatecznie reprezentowane, takie jak lubuskie i podlaskie, pozostawały w tyle. Programy szczepień oraz dotyczące zdrowia psychicznego odgrywały ważną rolę w okresie pandemii, jednak nie kładziono wyraźnego nacisku na problem długotrwałego COVID. Aktywność fizyczna, odżywianie i higiena snu cieszyły się niewielkim zainteresowaniem w porównaniu z międzynarodowymi standardami. Inicjatywy z zakresu zdrowia psychicznego były reprezentowane w umiarkowanym stopniu, odpowiadając na nasilone w czasie pandemii problemy związane ze stresem, lękiem i izolacją społeczną. Wnioski Działania na rzecz promocji zdrowia w Polsce ujawniają lukę między ramami polityki zdrowotnej a ich realizacją na poziomie lokalnym. Pomimo pewnych postępów nierówności w dostępie do świadczeń oraz niedostateczna reprezentacja niektórych obszarów zdrowia pozostają kluczowymi wyzwaniami. Rozwiązanie tych problemów wymaga zwiększenia finansowania, współpracy międzysektorowej oraz ukierunkowanych inicjatyw mających na celu zmniejszenie nierówności regionalnych i promowanie holistycznego podejścia do zdrowia.