Regulowanie prawa podatkowego metodą prywatnoprawną — wpływ na zaufanie podatnika do organu podatkowego i zapobieganie konfliktom między podatnikiem a organem podatkowym
Abstract
Prawo podatkowe to przepisy należące do prawa publicznego, a co za tym idzie, jest ono regulowane metodą administracyjnoprawną, w której zakłada się brak równorzędności podmiotów. Oznacza to, że to organ podatkowy jest uprzywilejowaną stroną stosunku prawnopodatkowego, podczas gdy podatnik ma obowiązek spełniania określonego przez organ świadczenia. Władza organów podatkowych przejawia się w możliwości egzekwowania tych świadczeń od podatników. Metodę administracyjnoprawną regulacji postawić należy w opozycji do metody cywilistycznej, w której charakterystyczna jest równorzędność podmiotów w ramach stosunku prawnego. W ostatnich latach można jednak zauważyć postępującą prywatyzację prawa publicznego. Oznacza to, że do regulacji prawa publicznego coraz częściej wykorzystuje się instrumenty używane zazwyczaj w prawie prywatnym. Jednym z takich przykładów jest wprowadzenie do Ordynacji podatkowej instrumentów współpracy podatnika z organem podatkowym, czyli umowy o współdziałanie, porozumień podatkowych i porozumień inwestycyjnych. Są to umowy między podatnikiem a organem podatkowym, w których obydwie strony zobowiązują się do pewnych działań, co przynosi im konkretne korzyści. Instrumenty współpracy podatnika z organem podatkowym mogą być traktowane jako alternatywne metody rozstrzygania sporów sensu largo ze względu na spełnianie podobnej funkcji — obniżają koszty, skracają czas postępowania, czy też nawet zapobiegają jego powstaniu. Ponadto poprzez zawiązywanie bliższej współpracy między organem a podatnikiem, mają wpływać pozytywnie na wzrost zaufania. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy wprowadzenie do Ordynacji podatkowej instrumentów współpracy podatnika z organem podatkowym może wpłynąć na poprawę zaufania podatników do organów podatkowych oraz w jaki sposób można zreformować wprowadzone instrumenty tak, by efektywniej spełniały swoją funkcję.
Fields of Study & Subjects
Taxation and Legal Issues
Taxation and Compliance Studies
Polish Law and Legal System
Publication details
- Journal / source
- Przegląd Prawa i Administracji
- Volume
- 140
- Pages
- 759–769
- Publication date
- 2 March 2026
- Language
- PL