Społeczno-przestrzenne wytwarzanie „Zachodu” na peryferiach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Kolonializm osadniczy na pograniczu czesko-niemiecko-polskim u zarania procesu lokowania miast i wsi

W artykule zostało omówione zjawisko kolonializmu osadniczego rozwijanego na obszarach Świętego Cesarstwa Rzymskiego i jego pograniczach w XI–XIII wieku — okresie ekspansji średniowiecznej sieci urbanizacyjnej i transportowej. Proces ten, widoczny w dużym wzroście liczby lokowanych miast i wsi, prowadził do rozwoju gospodarczego i demograficznego oraz do łamania oporu niechętnych do przyjęcia jego zasad. Był także związany z integracją władzy kościelnej (reformy gregoriańskie, spór o inwestyturę, reformy monastyczne), które uwidoczniły się w kolonizacyjno-misyjnym charakterze rozwoju sieci nowych fundacji religijnych i podporządkowaniu duchowieństwa realizacji polityki papieskiej oraz zwiększaniu stanu posiadania Kościoła jako jednego z głównych aktorów walki o władzę w świecie zachodniego chrześcijaństwa. Autorzy stawiają tezę, że te przemiany doprowadziły do wytworzenia pojęcia „Zachodu” oraz, w późniejszym okresie, samej idei „Europy”, a także stały się trwałym podłożem kolonialności jako systemu wyobrażeń i praktyk w odniesieniu do mobilności i statusowej hierarchii społecznej, stanowienia i stosowania prawa, sposobów i celów działania administracji oraz wykorzystywania dostępnych zasobów, w tym ludności. W efekcie kolonializmy europejskie charakteryzowały się w późniejszym okresie cechami, które zostały wykreowane w omawianym w opracowaniu okresie w praktykach kolonizacji kościelnej i świeckiej.