HASAN SAİD ÇELEBİ'NİN MEVLEVİLİK, MEVLEVİHANELER GİBİ TASAVVUFİ KONULAR HAKKINDAKİ BAZI YAZILARI

19. asrın son ve 20. asrın ilk çeyreğinde Muallim Nâcî, Fâik Reşad, Bursalı Mehmed Tâhir gibi bazı edebî şahsiyetlerin Türk Edebiyatı tarihi hakkında kitap, kitapçık, makale neşrederek Osmanlı âlim, mutasavvıf ve şairlerini kendi çağdaşlarına tanıtmaya çalıştıkları bilinmektedir. 1913-1925 yılları arasında Osmanlı şairlerine dair biyografik yazılar kaleme alıp yayımlayan yazarlardan biri de Mevlânâ torunu ve Mevlevî olan Hasan Said Çelebi’dir. Hasan Said (Çayır, 1891-1935), yalnızca biyografik metinler yazmakla kalmamış; Osmanlı edebiyatı, tasavvuf, Mevlevîhaneler ve gündemdeki kültür konularına dair çeşitli yazılar da neşretmiştir. Aile bağları ve Mevlevîliğe mensubiyeti sebebiyle tasavvufi mevzulara hususi bir alâka duyan Hasan Said, yazılarında hem anılan irfani yolun tarihî gelişiminden bahsetmiş hem de devrin tekkelerinde görülen aksaklıkları tenkidî bir bakışla değerlendirmiştir. Hasan Said, tasavvufi yazılarında, sufiliğin mahiyeti, Mevlevî ayinlerinde ney ve kudüm gibi müzik aletlerinin kullanılmasının dinî yönden mahzurlu olup olmadığı, Müslüman memleketlerindeki Mevlevihaneler, tekkelerin zamanla yozlaşması gibi meseleler üzerinde durmaktadır. Müellifin tasavvufi mirası koruma ve gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarma yönünde fikrî gayret içinde olduğu anlaşılmaktadır. Devrin sosyal ve kültürel yapısı hakkında bilgiler de ihtiva eden bu yazılar, tasavvuf tarihi araştırmaları bakımından değer taşımaktadır. Bu çalışmada Hasan Said’in hayatı kısaca anlatıldıktan sonra yayım faaliyetlerine topluca temas edilmiş; tasavvufi yazılarının mevzuları hakkında bilgi verilmesini müteakiben söz konusu metinler Arap harflerinden Latin alfabesine aktarılarak araştırmacların incelemesine sunulmuştur.