Afet Haberciliği ve Acının Şahitliği: Kahramanmaraş Depremlerinde Görev Alan Gazetecilerin Psikososyal Deneyimleri

Kahramanmaraş’ı 6 Şubat 2023’te vuran ve 11 şehri etkileyen depremler, fiziksel bir yıkım yaratmakla kalmamış aynı zamanda bölgeyi ulusal ve uluslararası medyanın ilgi odağı haline getirmiştir. Acıya tanıklık eden ve hatta depremde yakınlarını kaybederek acının birer parçası olan gazeteciler, kendilerini kamu hizmeti ile gazetecilik standartlarını koruma ihtiyacının kesiştiği noktada bulmuştur. Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş depremleri sonrasında gazetecilerin yaşadığı deneyimlerin psikolojik ve duygusal süreçlerini ortaya çıkarmak ve bu süreçleri tematik açıdan incelemektir. Bu kapsamda çalışmada yanıtı aranan sorular şunlardır: Afet haberciliğinde psikolojik süreç nasıl yönetilmektedir? Afet bölgesinde görev yapan habercilere psikolojik destek verilmekte midir? Afet haberciliği cinsiyet değişkenine göre nasıl şekillenmektedir? Çalışma kapsamında 6 Şubat’ın hemen ardından deprem bölgelerinde ve deprem ile ilgili yayınlarda görev yapan profesyonellerin deneyimlerine başvurulmuştur. Katılımcı grup, ticari (n=5), tematik (n=7) ve kamu (n=1) televizyonlarından seçilmiştir. Veriler, kameraman (n=9), muhabir (n=9) ve spikerlerden (n=9) oluşan 27 kişilik örneklem grubuyla nitel araştırma desenine dayalı olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Katılımcıların çoğu depremden psikolojik olarak etkilendiğini ve bu durumun endişe, uykusuzluk, stres, zihnin afet sahasında kalması durumlar ile açığa çıktığını bildirmiştir. Bulgular, afet bölgelerindeki zorlu fiziksel koşullar ve temel ihtiyaçlara erişim sorunlarının özellikle kadın habercilerin çalışma deneyimlerini olumsuz etkilediğini; bu durumun aynı zamanda gazetecilerde psikolojik destek ihtiyacını artırdığını ortaya koymaktadır.