Ayşe Sarısayın’ın Denizler Dört Duvar Adlı Hikâye Kitabına Tematik Bir Bakış

Ayşe Sarısayın, Türk hikâyeciliğinde 2000’li yılların başından itibaren adından söz ettiren bir yazardır. Denizler Dört Duvar adlı kitabında yer alan on hikâyesi öz yaşamından ögelerle doludur. Anı-öykü özelliği gösteren bu hikâyelerinde, kendi aile çevresi ve anılarından yola çıkan yazarın, başkişilerinin hepsini kadınlar oluşturur. Başkişilerini kadınlardan seçmesinin sebebi kadın duyarlığını dile getirmek istemesidir. Hikâyelerinde kadınları ön plana alması ve kadının dünyasına yer vermesi, kendi geçmişini yeniden yaşamak istediğini gösterir. Ayşe Sarısayın, hikâyelerinde daha çok orta sınıftan kişilere yer verir, ancak üst kültür grubu ile köyden kente göçen insanlara da yer vermiştir. Kadın olmanın zorluklarıyla baş başa olduğu görülen başkişilerinin, kendi kimliğini kurma çabaları hep sonuçsuz kalır. Çoğu kez isimleri verilmeyen bu kadın karakterlerin, duygusal ve düşünsel çıkmazdan dolayı bir iç çatışma yaşadıkları görülür. Bu çıkmaz onların hep geçmişle yüzleşmesi ve geçmişe sığınmasıyla sonuçlanır. Denizler Dört Duvar’daki hikâyelerinde simgesel anlatım ve psikolojik çözümlemeler dikkat çeker. Deniz, su, saç, sandık, duvar, kapı, düğme, koku, mavi, kırmızı, içki, çiçek gibi simgeler yoluyla başkişilerin iç çatışmalarına ayna tutulur. Klasik vaka hikâyesi özelliği taşımakla birlikte olaysız olaylardan oluşan yazarın bu metinleri hep dramatik bir sonla biter. Zaman hiçbir hikâyede çizgisel olmayıp geriye dönüş özelliğine sahiptir. Kişilerin iç dünyası ön planda olduğundan anlatımda iç monolog fazla yer tutar. Ayrıca diyaloglara da başvurulur. Anlatımda zaman zaman ironiye yer verildiği de görülmektedir. Ayşe Sarısayın’ın hikâyeleriyle ilgili makale düzeyinde herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Onun bütün hikâyelerini kapsayan bir çalışma makale boyutunu aşacağından, bu çalışma Denizler Dört Duvar adlı eserle sınırlandırılmıştır. Çalışmanın amacı, bu kitaptaki hikâyeleri tahlil ederek yazarın hikâye evreninin özelliklerini belirlemektir.