ÇOCUK EDEBİYATINDA SURİYELİ MÜLTECİ ÇOCUKLARIN TEMSİLİ: EMPATİ VE ACIMA BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Bu çalışma, çocuk edebiyatında Suriyeli mülteci çocuk temsillerini empati ve acıma bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Nefes Almadan ve Sen, Ben, Elma Ağacı adlı iki çocuk kitabı, RefugeeCrit kuramsal çerçevesinin “okurun rolü (empati/acıma yönlendirmesi)” ve “kahramanın profili (etkenlik/edilgenlik)” ölçütleri temel alınarak karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Veriler, içerik analizi yöntemiyle “Savaşın Etkileri/Travmatik Geçmiş”, “Dil Sorunu” ve “Eğitim” başlıkları altında değerlendirilmiştir. Bulgular, edilgen kahraman temsillerinin okurda acıma duygusunu yoğunlaştırabileceğini; etken, mizahi ve sosyal açıdan güçlü karakter temsillerinin ise empatiyi güçlendirebileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca, Nefes Almadan’da travma ve mağduriyet temsillerinin ağırlıklı olarak acıma duygusunu tetikleyebileceği; Sen, Ben, Elma Ağacı’nda ise umut, dayanıklılık ve sosyal etkileşim temalarının empatiyi destekleyebileceği belirlenmiştir. Sonuç olarak çocuk edebiyatında mülteci karakterlerin çok boyutlu, etken ve özneleşmiş biçimde sunulmasının çocuk okurların mültecilere yönelik daha sağlıklı bir empati geliştirmelerine katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.