Bruce Chilton, Alan J. Avery-Peck (ed.), Targums and Rabbinic Literature (Ancient Literature for New Testament Studies 7), Zondervan Academic, Grand Rapids, MI, 2024, ss. 464, ISBN 9780310495734 (hardcover), ISBN 9780310495741 (ebook).

T om Targums and Rabbinic Literature, będący siódmym wolumi- nem serii Ancient Literature for New Testament Studies pod redakcją Bruce'a Chiltona i Alana J. Avery'ego-Pecka, stanowi systematyczne opracowanie i analizę kluczowych korpusów literatury targumicznej i rabinicznej w kontekście badań nad Nowym Testamentem.Publikację tę warto zestawić z klasycznym dziełem Johna Bowkera The Targums and Rabbinic Literature (Cambridge 1969), które przez dziesięciolecia pełniło funkcję podstawowego wprowadzenia do tej tematyki.Podczas gdy Bowker proponował ujęcie syntetyczne, osadzone w realiach badań lat 60.XX wieku, tom Chiltona i Avery'ego-Pecka oferuje perspektywę wielogłosową i interdyscyplinarną, obejmującą szerszy zakres tekstów i pogłębioną refleksję metodologiczną nad ich relacjami z Nowym Testamentem.W ten sposób publikacja nie tylko kontynuuje i rozwija klasyczną tradycję badań, lecz także odzwierciedla ich współczesną dojrzałość.Opracowanie obejmuje pięćdziesiąt rozdziałów ujętych w dwóch głównych sekcjach: "The Targums" (s.1-218) oraz "Rabbinic Literature" (s.219-406), z których każda dzieli się na cztery części, otwierane rozdziałami wprowadzającymi i zamykane bibliografiami tematycznymi.Całość publikacji dodatkowo uzupełnia obszerna bibliografia oraz indeksy: biblijny, pozabiblijny, rzeczowy i autorski.Sekcję pierwszą otwiera Bruce Chilton ("Targums: Overview", s. 3-26), który definiuje targumy jako aramejskie przekłady-parafrazy Biblii hebrajskiej rozwijane w różnych kontekstach liturgicznych przez ponad tysiąc lat.Autor ukazuje ich ewolucję -od wczesnych przekładów (Onkelos, Jonatan), przez targumy ekspansywne, po późne kompozycje w aramejskim literackim -oraz wskazuje cztery typy powiązań między targumami a Nowym Testamentem.Część pierwsza ("Targum Jonathan"