Ticari Süt ve Süt Ürünlerinde Gizli Tuz Yükü: Etiket Beyanlarına Dayalı Tuz İçeriğinin Günlük Tüketim Önerileriyle Karşılaştırılması

Giriş: Süt ve süt ürünleri günlük tuz alımının başlıca kaynaklarından biri olarak görülmese de içerdiği doğal sodyum ve üretim sürecinde eklenen tuz nedeniyle toplam tuz alımına anlamlı katkı sağlayabilmektedir. Bu durum özellikle belirli ürün gruplarının tüketim sıklığı dikkate alındığında, halk sağlığı açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de satışa sunulan ambalajlı süt ve süt ürünlerinin etiket verilerine dayalı olarak tuz içeriklerini ve olası tüketim senaryolarına göre tuz alımına potansiyel katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.Yöntem: Türkiye’de yaygın olarak faaliyet gösteren biri zincir, diğeri indirim marketi olmak üzere iki perakende firmanın çevrim içi satış platformlarından Ocak 2025’te taranarak elde edilen 747 süt ve süt ürünü verisi, belirlenen dışlama ölçütleri doğrultusunda temizlenmiş ve analizlere 420 ürün dahil edilmiştir. Süt, yoğurt, kefir, ayran ve üç farklı tuzluluk düzeyindeki peynirlerden oluşan toplam yedi ürün grubu dikkate alınmıştır. Türkiye Beslenme Rehberi’ndeki günlük üç porsiyon tüketim önerisine göre 84 olası tüketim kombinasyonu oluşturularak veri setinden elde edilen 84 kombinasyon, 5 g/gün tuz sınırına göre analiz edilmiştir.Bulgular: En yüksek ortalama tuz alımı, en az bir tercihi ayran (4,2±1,2 g) ve çok tuzlu peynir (3,1±1,2 g) olan kombinasyonlarda; en düşük değerler ise süt (1,9±1,2 g), yoğurt (1,4±1,2 g) veya kefir içerenlerde (1,9±1,2 g) gözlenmiştir. Gruplar arasında toplam tuz miktarı ve 5 g/gün sınırının aşılma oranı açısından anlamlı fark saptanmıştır (H(6)=58,812, p