تأثیر تجارت درون منطقهای و برون منطقهای کالاهای فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کیفیت محیط زیست

چالش‌های زیست‌محیطی اخیر در دنیا، کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه را بر این داشته که به دنبال راهکاری برای تداوم رشد و توسعه همراه با حفظ محیط زیست‌شان باشند. یکی از ابزارهایی که می‌تواند همراه با دستیابی به توسعه اقتصادی، تغییر کیفیت محیط زیست را به همراه داشته باشد، تجارت بین الملل است. از این‌رو هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات زیست‌محیطی تجارت دوجانبه کالاهای فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) بین کشورهای توسعه‌یافته (شمال) و در حال توسعه (جنوب) می‌باشد. بدین منظور با استفاده از یک مدل پانل و با بکارگیری داده‌های ترکیبی طی دوره‌ی زمانی 2023-2000 برای 33 کشور توسعه یافته و 78 کشور درحال توسعه به این مهم پرداخته شده است. علاوه براین، تأثیر عواملی از جمله مصرف انرژی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، تولید ناخالص داخلی و تراکم جمعیت بر کیفیت محیط زیست، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که واردات ICT از شمال و جنوب، انتشار کربن را در کشورهای توسعه یافته افزایش می‌دهد، به طوریکه اثر واردات از شمال قوی‌تر است. در مقابل، برای کشورهای در حال توسعه، واردات از شمال، انتشار CO2 را افزایش می‌دهد، در حالی که واردات از جنوب، کیفیت محیط زیست را بهبود می‌بخشد که نشان‌دهنده مزایای تجارت منطقه‌ای جنوب-جنوب در کاهش آلودگی است. این نتایج منحنی زیست محیطی (EKC) را در گروه توسعه‌یافته به صورت U شکل و در حال توسعه‌ها به صورت U معکوس تأیید می‌کند. فرضیه پناهگاه آلایندگی (PHH) را در جنوب حمایت و در شمال رد می‌کند. علاوه براین، مصرف انرژی در هردو گروه کشورها موجب تخریب محیط زیست می‌شود. سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای توسعه یافته بهبود محیط زیست را بدنبال دارد و در کشورهای درحال توسعه موجب تخریب محیط زیست می‌شود.