اثر محلولپاشی برگی اسید سالیسیلیک و تلقیح با قارچ مایکوریزا بر برخی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی جو (.Hordeum vulgare L) رقم فورتونا در سطوح مختلف شوری

شوری خاک از عمده‌ترین تنش‌های غیر زیستی است که رشد و عملکرد گیاه را محدود می­کند. اسید سالیسیلیک و همزیستی قارچ مایکوریزا نقش مهمی را در رفع اثرات نامطلوب تنش شوری به‌واسطه القای سیستم دفاعی آنتی‌اکسیدان و تنظیم متابولیسم هیدرات‌کربن در گیاهان زراعی ایفا می­کنند. قندهای محلول همراه با پرولین آزاد به‌عنوان تنظیم‌کننده اسمزی و همچنین به‌عنوان مولکول­های علامت رسان در فعال کردن پاسخ­های دفاعی مختلف در برابر تنش نمک عمل می­کنند. در مطالعه حاضر، نقش محلول‌پاشی برگی اسید سالیسیلیک (صفر، 0.6 و 1.2 میلی مولار) در افزایش همزیستی قارچ مایکوریزا و تأثیر آن بر رشد، سلامت غشاهای سلولی، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، محتوای پرولین آزاد، مقدار قند محلول و عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو در جو رقم فورتونا تحت تنش شوری (صفر، 60 و 120 میلی مولار نمک NaCl) مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش حاضر به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی طی سال زراعی 1401-1400 اجرا شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که کاربرد توأم قارچ مایکوریزا و اسید سالیسیلیک تحت تنش شوری به‌اندازه 125.92 درصد نسبت به شاهد موجب افزایش معنی­دار محتوای نسبی آب برگ گردید. مصرف قارچ شاخص پایداری غشای سلولی، عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو، محتوای کلروفیل کل، کلروفیل a، پرولین آزاد و نیز فعالیت پلی فنل اکسیداز را به‌طور معنی­داری افزایش داد. محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک شاخص پایداری غشای سلولی، عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو، محتوای کلروفیل کل، کلروفیل a، کلروفیل b، قند محلول و نیز فعالیت پلی فنل اکسیداز را به‌طور معنی­داری افزایش داد. کاربرد اسید سالیسیلیک و مایکوریزا عمدتاً از طریق بهبود محتوای نسبی آب برگ، شاخص پایداری غشای سلولی، محتوای کلروفیلی برگ و فعالیت آنزیم آنتی‌اکسیدانی پلی فنل اکسیداز در رقم جو فورتونا باعث تحمل بهتر گیاه در تنش شوری گردید.