वदक-सहतय परयवरण-चतन

Read full text
Authors: श्रीमती रूपाली दत्ता
Cited by: 0

Abstract

अयंशोधपत्रःप्रकृत्याःपवित्रतायाः, जीवनरूपाणांएकतायाः, पर्यावरणव्यवस्थायांस्थैर्यस्य, सौहार्दस्यचपरिकल्पनानांरूपेणवैदिकसाहित्यस्यपारिस्थितिक-जागरूकतायाःपरीक्षणंकरिष्यति।ऋग्वेदं, यजुर्वेदं, सामवेदं, अथर्ववेदंइत्यादीनिवैदिकग्रन्थाःसन्ति, येषुप्राकृतिकंजगतंकथंपवित्रंपरस्पराश्रितम्इतिमन्यते, तथाचपृथिव्याः, जलस्य, अग्निः, वायुःइत्यादीनांप्रकृत्याःतत्त्वानांमहत्त्वंचअन्तर्दृष्टिपूर्णानिविवरणानिसन्ति।आर. टी. ए. व्रह्माण्डीय क्रमःइत्यस्यवैदिककल्पना, विश्वंप्राकृतिकनियमानांसमूहेनशासितंभवतिइतिबोधस्यअभिव्यक्तिःअस्ति, यस्यपर्यावरण-सन्तुलनंसुनिश्चितंकर्तुंआदरःकर्तव्यः।अहिंसायाः (अहिंसा) परिकल्पनाअपिपर्यावरणस्यहानिंन्यूनीकर्तुं, प्रकृत्यासहउत्तरदायीस्यमानवीयस्यचसम्बन्धस्यविचारस्यप्रोत्साहनेचयोगदानंकरोति।एतेषुसिद्धान्तानांव्यावहारिकप्रभावाःअपिअस्मिन्पत्रेचर्चिताःसन्तियत्रएतेषांसिद्धान्तानांप्रयोगस्यविश्लेषणंवर्तमानकालेआधुनिक-जगतःसम्मुखीकृतानांजलवायु-परिवर्तनस्य, वन-विनाशस्य, प्रदूषणस्यचसमस्यानांविषयेभवति।एतत्पर्यावरण-अभ्यासानांभविष्यस्यविषयेउपयोगी-सूचनाःप्रददाति, यतःप्राचीन-पारिस्थितिक-ज्ञानस्यआधुनिक-पर्यावरण-नीतिशास्त्रस्यचमध्येसमान्तरंकृत्वा, अयंअध्ययनःसुस्थिरतायाःविषयेसंवादंवर्धयितुंसाहाय्यंकरिष्यति।

Fields of Study & Subjects

Religion Ecology and Ethics Indian and Buddhist Studies Ecocriticism and Environmental Literature

Publication details

Journal / source
International Journal of Sanskrit Research
Volume
12
Issue
1
Pages
338–341
Publication date
1 January 2026
Language
SA