شیکردنەوەی بارودۆخ و گۆڕانکارییەکانی ڕووبەری چێندراوی بەروبوومە کشتوکاڵیەکان لە قەزای شارباژێڕ
Abstract
قەزای شارباژێڕ یەکێکە لە قەزاکانی پارێزگای سلێمانی. ئەم توێژینەوەیە ئامانجی سەرەکی بریتییە لە شیکردنەوەی بارودۆخی بەروبوومە کێڵگەییەکانی قەزاکە لە ماوەی ساڵانی (2014 تا 2023) و بەروبوومی باخداری لە ساڵی (2023)، بە تیشک خستنەسەر گۆڕانکارییەکانی ڕووبەر و بەرهەمی جۆرە سەرەکییەکانی بەروبوومی کێڵگەیی. ئەنجامەکانی توێژینەوە لەسەر بنەمای داتای ساڵانی (2014-2023) دەری دەخەن کە تێکڕای ڕووبەری چێندراو بە بەروبوومی کێڵگەیی لە قەزاکە (19868.6) دۆنم بووە. بەروبوومی دانەوێڵەیی وەک (گەنم و جۆ) ڕێژەی68.4% ئەم ڕووبەرەی داگیر کردووە بە کۆی ڕووبەری (13582.8)دۆنم. بەروبوومی سەوزەمەنی بە ڕێژەی26.5% و ڕووبەری (5274.6) دۆنم پلەی دووەمی هەیە. بەروبوومی پاقلەمەنی بە ڕووبەری (602.1) دۆنم (3%) و بەروبوومی سەلکداری بە ڕووبەری (246.4) دۆنم (1.2%) و ئالیکی بە ڕووبەری (162.7) دۆنم ( 0.8% ) پلەکانی دواتریان هەیە، سەبارەت بە بەروبوومی باخداری ڕووبەری (18559) دۆنمی لە ساڵی (2023) پێکهێناوە لە ناوچەی توێژینەوە. توێژینەوەکە پێمان دەڵێت کە بەروبوومی دانەوێڵەیی کاریگەری و ڕووبەری سەرەکی لە کشتوکاڵی قەزاکەدا هەیە، بە تایبەت لە ناحیەی گاپیڵۆن. گەرمبوونی ئاووهەوا، ناڕێکی بارانبارین، بەرزی نرخی کەرەستەی وەک تۆو و پەین، کەمی پشتیوانی دارایی، و هاوردەکردنی بەروبووم لە وڵاتانی دراوسێ کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆیان هەبووە لەسەر گۆڕانکارییەکانی ڕووبەر و بەرهەمی هەریەک لە جۆرە بەروبوومەکانی قەزاکە. لە کۆتاییدا توێژینەوەکە پێشنیاری چەند ڕاسپاردەیەکی کارپێکراوی کردووە لە نێویاندا پشتیوانی زیاتر لە لایەن حکومەت بۆ جوتیاران لە ڕێگەی دابینکردنی تۆو و پەینی باش و پشتیوانی لە نرخ و باشترکردنی سیستمی ئاودان و دامەزراندنی پیشەسازی وەک کارگەی دروستکردنی ئالیک بۆ زیادکردنی بەهای بەروبوومە کشتوکاڵییەکان و زیادکردنی داهاتی جوتیاران.
Fields of Study & Subjects
Agricultural economics and policies
Climate change impacts on agriculture
Agriculture and Biological Studies
Publication details
- Journal / source
- Aran Journal of Language and Humanities
- Volume
- 2
- Issue
- 1
- Publication date
- 1 March 2026
- Language
- CKB