Wiedza jako dar. Od etosu akademickiego do humanistyki cyfrowej

W artykule przeprowadzona została analiza, w jakim stopniu wartości akademickie – otwartość, współpraca i odpowiedzialność za wiedzę – wpłynęły na kształt wczesnej kultury internetu i jak idea daru przekształciła się w warunkach komercjalizacji sieci. Celem artykułu jest ukazanie ciągłości między etosem akademickim a współczesnymi formami cyfrowego współdzielenia wiedzy. W opracowaniu zastosowano metodę analizy porównawczej i krytyczną interpretację pojęcia kultury daru w kontekście rozwoju internetu i humanistyki cyfrowej, na podstawie literatury klasycznej i nowszej. Wskazane zostało, że internet wyrósł z akademickiego modelu współpracy opartego na zaufaniu i jawności, a idea daru, pierwotnie wspólnotowa, uległa przekształceniu w ramach kapitalizmu platformowego. Wciąż jednak funkcjonują praktyki zachowujące pierwotny sens daru. Dzisiejsza humanistyka cyfrowa kontynuuje etos akademicki, łącząc współpracę z refleksją nad społeczną rolą technologii. Idea daru pozostaje kulturowym punktem odniesienia, przypominając, że technologia powinna służyć wspólnocie, a wiedza – pozostać dobrem publicznym.