Rola barier naturalnych jako granic miejscowości oraz zmiany tych granic pomiędzy drugim zdjęciem wojskowym Galicji (1861–1864) a współczesnością. Studium przypadku dla dawnego powiatu bieckiego.

W artykule podjęto temat relacji między naturalnymi barierami terenowymi, takimi jak sieć drenażu powierzchniowego (cieki) i działy wodne, a granicami miejscowości. Analizę tę autorzy przeprowadzili w granicach dawnego, staropolskiego powiatu bieckiego, który w swoich maksymalnych granicach rozciągał się na powierzchni 2340 km2. Do obliczeń wykorzystano mapę w skali 1:28800 z lat 1861–1864, która powstała na podstawie 10-krotnie pomniejszonych map katastralnych wykonanych w skali 1:2880 dekadę wcześniej. Granice współczesnych miejscowości pozyskano z portalu Otwarte Dane (dane.gov.pl). Cieki i przebieg działów wodnych (granic zlewni) wzięto z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski w skali 1:10000 (2024). W pierwszym etapie badań sprawdzono, że historyczne granice pokrywają się z obecnymi w 87%. Dalsze analizy wykazały, że oba typy barier naturalnych odgrywały dużą rolę jako granice miejscowości w połowie XIX wieku, jednak wpływ działów wodnych był wyraźniejszy. Cieki stanowiły bowiem około 1/5 wszystkich granic wsi, i były to głównie cieki inicjalne pierwszego rzędu, w których bardziej wklęsła forma doliny niż prowadzenie wody miało znaczenie. Ważnym wnioskiem z pracy było też wykazanie, że w części beskidzkiej dawnego powiatu bieckiego udział granic przebiegających po wododziałach był dwukrotnie wyższy niż w części pogórskiej.