Endofit Bakterilerin Hıyar Köşeli Yaprak Lekesi (Pseudomonas syringae pv. lachrymans) Hastalığına Karşı Biyokontrol Potansiyeli ve Büyüme Parametreleri Üzerine Etkisi

Hıyarın (Cucumis sativus L.) verim ve kalitesi, biyotik bir etmen olan Pseudomonas syringae pv. lachrymans’ın (Psl) neden olduğu Hıyar Köşeli Yaprak Lekesi (HKYL) hastalığı nedeniyle önemli ölçüde azalmaktadır. Çalışmalar, endofit bakterilerin biyotik stresle mücadeleyi desteklediğini ortaya koymuştur. Bu çerçevede daha önce izole edilen fizyolojik-biyokimyasal özellikleri belirlenmiş 23 EB belirlenmiştir. Psl’nin neden olduğu hıyar köşeli yaprak lekeli hastalığını engellemede 23 EB içinden en etkin olanın belirlenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca bitki gelişimini teşvik edici özellikleri incelenmiştir. Hıyar bitkileri, torf-perlit (2:1) karışımında önce viyolde, ardından saksıda yetiştirilmiştir. Endofit bakteriler (i) tohum kaplama (ii) bitkilere içirme yöntemi ile uygulanmıştır. EB uygulamalarının HKYL hastalığını önlemedeki başarı düzeyi, yeşil aksam yaş-kuru ağırlığı, kök yaş-kuru ağırlığı, klorofil ve gövde uzunluğu üzerine etkileri araştırılmıştır. Viyol aşamasındaki ön tarama sonucunda, HKYL hastalık şiddetini azaltmada en etkili 8 endofit bakteri (EB) belirlenmiştir. Etkisi düşük 3 izolat elenmiş ve kalan 5 izolatın hıyar bitkileri üzerindeki etkileri yeniden incelenmiştir. Bu 5 izolat içerisinden HKYL hastalığına karşı en etkin izolat T2K2 olarak belirlenmiştir. V33K2 izolatı da bu hastalığı engelleme derecesi değerlendirmesinde ikinci sırada yer almıştır. Kök yaş ağırlığı üzerinde en yüksek artış T2K2 ve WCS365 gruplarında gözlenmiştir. Yeşil aksam kuru ağırlığı bakımından WCS365 grubu en başarılı olurken, hastalık baskısı altında V33K1 izolatı belirgin bir artış sağlamıştır. Çalışmanın sonucunda en başarılı izolatların 16s rRNA dizi analizleri sonuçlarına göre Bacillus spp., Pseudomonas spp. Ve Acinetobacter sp. olduğu belirlenmiştir. Çalışmamız, bu cinslerin bitki gelişimi ve sağlığına olumlu katkılar sağladığını ortaya koymuştur ve bu türlerin tarımsal uygulamalarda önemli avantajlar sunabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, uygun EB–patojen–bitki kombinasyonlarının hastalık kontrolü ve bitki gelişimi açısından önemli potansiyel taşıdığını göstermektedir.