Gelişen Piyasa Ekonomileri için Satınalma Gücü Paritesi Teorisinin Yeniden İncelenmesi: Kırılmalı Fourier Panel Durağanlık Testinden Bulgular

Bu çalışma gelişen piyasa ekonomileri için satın alma gücü paritesi (SGP) teorisini güçlü formda test etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Morgan Stanley tarafından gerçekleştirilen gelişen piyasa ekonomisi sınıflandırmasından hareketle 16 ülke için reel döviz kuru modeli test edilmektedir. Analizler Li, Ranjbar ve Chang (2015) tarafından gerçekleştirilen ve hem keskin hem de yumuşak kırılmaları göz önüne alan Fourier panel durağanlık yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma dönemi 1990-2023 yıllık gözlemlerden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular panelin geneli için SGP’nin durağan olduğuna işaret etmektedir. Spesifik olarak incelendiğinde ise Brezilya, Şili, Çin, Kolombiya, Macaristan, Endonezya, Filipinler, G.Afrika ve Tayland için durağanlık şartının sağlandığını ve beraberinde SGP’nin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer taraftan Hindistan, Kore, Malezya, Meksika, Peru, Polonya ve Türkiye için reel döviz kuru serilerinin durağan olmadıkları sonucuna varılmıştır. Bu durum, söz konusu ülkelerde SGP’nin geçersiz olduğunu göstermektedir. Sonuçlar temel olarak gelişen piyasa ekonomilerinin büyük çoğunluğunda döviz kuruna yönelik şokların geçici bir özellik gösterdiğini doğrulamaktadır. Bu durum, fiyat değişimlerinin uzun dönemde döviz kurlarındaki değişimleri açıklayabileceği anlamına gelmektedir. Diğer taraftan SGP’nin geçerli olmadığı ekonomiler için ise döviz kurunun gelecek değerinin belirlenmesinde fiyat hareketlerinin belirleyici bir rol oynamadığı anlaşılmaktadır.